Umuhanzikazi Tete Loeper na Valens Kabarari mu bagiye guhabwa ibihembo

Imyidagaduro - 24/10/2026 8:22 AM
Share:

Umwanditsi:

Umuhanzikazi Tete Loeper na Valens Kabarari mu bagiye guhabwa ibihembo

Umuhanzikazi Tete Loeper wamenyekanye mu ndirimbo zirimo 'Ndabaza', na Valens Kabarari bari mu Banyarwanda bageze mu cyiciro cya nyuma cy’ibihembo bigamije gushimira abanditsi bagira uruhare mu guteza imbere ubuvanganzo, umuco wo gusoma no kwandika.

Ubuvanganzo ni imwe mu nzira abantu banyuzamo ibitekerezo, amateka, ubunararibonye n’amasomo y’ubuzima, bikagera ku bandi binyuze mu bitabo.

Mu Rwanda, hari gahunda zitandukanye zigamije guha agaciro abanditsi no guteza imbere umuco wo gusoma, kandi ibihembo bya Radiate Rwanda Literary Excellence Awards biri mu bigamije gutuma uru rwego rukomeza gutera imbere.

Mu banditsi bahataniye ibihembo by’uyu mwaka, harimo Tete Loeper na Valens Kabarari ni bamwe mu Banyarwanda bashyizwe ku rutonde rw’abageze mu cyiciro cya nyuma, nyuma y’isuzuma ryakozwe n’akanama nkemurampaka kagizwe n’inzobere eshanu mu bijyanye n’ubwanditsi, uburezi, umuco no guteza imbere umuco wo gusoma.

Umuhanzikazi Tete Loeper ahatanye mu cyiciro cy’umwanditsi w’Umunyarwandakazi w’indashyikirwa, aho ahanganye na Dimitri Sissi Mukanyirigira. Mu gihe Valens Kabarari ari mu cyiciro cy’umwanditsi w’Umunyarwanda w’umugabo w’indashyikirwa, ahatanyemo na Jean de Dieu Nsanzabera.

Ibi byiciro biri mu bitanu igiye kuba ku nshuro ya gatatu, ikaba igamije gushimira abanditsi b’Abanyarwanda n’Abanyafurika bakoze ibikorwa bifite agaciro mu guteza imbere ubuvanganzo.

Tete Loeper yageze mu cyiciro cya nyuma ahagarariye igitabo cye “Shut Up and Hide: Memoir of a Genocide Survivor”, kivuga ku buzima bw’umuntu warokotse Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

Ibyanditswe bivuga ku mateka n’ubuhamya bw’abarokotse Jenoside bigira uruhare mu kubika amateka, kumvikanisha ubunararibonye bw’abayanyuzemo no kugeza ku basomyi ibitekerezo bifasha gusobanukirwa ingaruka z’amateka ku buzima bw’abantu.

Mu bahanganye na Tete Loeper harimo Dimitri Sissi Mukanyirigira, watanze igitabo “Do Not Accept to Die”. Ibi bitabo byombi ni byo byatoranyijwe muri iki cyiciro, hasigaye gutegerezwa uzahembwa mu birori byo gutanga ibihembo.

Mu cyiciro cy’umwanditsi w’Umunyarwanda w’umugabo w’indashyikirwa, Valens Kabarari ahatanye na Jean de Dieu Nsanzabera.

Valens Kabarari yageze muri iki cyiciro abikesha igitabo “Les Muzungus ne craignent rien”, mu gihe Jean de Dieu Nsanzabera ahagarariye igitabo cye “Umuco mu Buvanganzo.”

Amazina y’ibi bitabo agaragaza uburyo ubwanditsi bushobora kunyura mu ndimi zitandukanye no guhitamo ingingo zinyuranye kugira ngo ibitekerezo bigere ku basomyi. Kuba ibi bitabo byombi byarageze mu cyiciro cya nyuma ni intambwe ikomeye ku banditsi babyo, mu rugendo rwo guhatanira igihembo kizahabwa umwe muri bo.

Uretse Tete Loeper na Valens Kabarari, abandi banditsi bageze mu cyiciro cya nyuma ni Fred Mfuranzima na Patrick Nzabonimpa, bahataniye igihembo cy’umwanditsi w’Umunyarwanda ukiri muto w’indashyikirwa.

Fred Mfuranzima ahagarariye igitabo cye “Ribrika: A Move Afrika Xperience”, mu gihe Patrick Nzabonimpa ahagarariye “A Thread of Silent Echoes”.

Mu cyiciro cy’umwanditsi w’indashyikirwa w’Umunyafurika, Toni Kan wo muri Nigeria ahatanye na Donica Merhazion, wanditse igitabo “Born at the End of the World”. Toni Kan we ahagarariye igitabo “Riding the Storm”.

Ibi byiciro bine birimo abanditsi umunani, aho buri cyiciro gifite abantu babiri bahatanira igihembo. Abazatsinda bazamenyekana mu birori byo gutanga ibihembo.

Mu gihe abandi banditsi bagitegereje kumenya abazatsinda, umwanditsi Boubacar Boris Diop wo muri Senegal yamaze gutangazwa nk’uwahawe igihembo cy’ibihe byose “Lifetime Achievement Award”.

Iki gihembo cyatanzwe hashingiwe ku cyemezo cy’abategura ibi bihembo, Bridgevision, kizirikana ibikorwa by’indashyikirwa uyu mwanditsi yakoze mu gihe cy’imyaka myinshi.

Boubacar Boris Diop ni umwe mu banditsi bazwi ku rwego mpuzamahanga, kandi guhabwa iki gihembo ni uburyo bwo kuzirikana uruhare rw’ibikorwa bye mu guteza imbere ubuvanganzo.

Mu buryo butandukanye n’ibindi byiciro, uwagihabwa ntiyatoranyijwe mu bahatanye babiri, ahubwo yatoranyijwe n’abategura ibi bihembo hashingiwe ku bikorwa bye n’umusanzu yatanze.

Abanditsi bageze mu cyiciro cya nyuma batoranyijwe n’akanama nkemurampaka kagizwe n’abantu batanu bafite ubunararibonye mu bwanditsi, uburezi, umuco no guteza imbere gusoma no kwandika.

Aka kanama kayobowe na Prof. Dr. Calixte Kabera, umwanditsi akaba n’Umuyobozi Mukuru wa East African University. Karimo kandi Prof. Dr. Viateur Ndikumana, umwanditsi akaba n’Umuyobozi Wungirije ushinzwe amasomo n’ubushakashatsi muri Kibogora Polytechnic.

Abandi ni Thais Ruboneka, uyobora American Spaces muri Ambasade ya Leta Zunze Ubumwe za Amerika mu Rwanda; Jerome Kajuga, uhagarariye ishami ry’umuco muri UNESCO Rwanda; na Mathilde Kayitesi, umwe mu bashinze umuryango Umuhuza akaba n’Umuyobozi Mukuru wawo, uzwi mu bikorwa byo guteza imbere umuco wo gusoma no kwandika.

Umuyobozi Mukuru wa Bridgevision, Joe E. Sully, yavuze ko kuba aka kanama kagizwe n’inzobere zituruka mu bigo bitandukanye byubashywe ari kimwe mu byatumye bagira icyizere ku isuzuma ryakozwe.

Yagaragaje ko ibitabo byatoranyijwe bifite uruhare mu kwigisha, kumenyesha, gutanga amasomo, guhumuriza no gutera ibitekerezo abasomyi b’Abanyarwanda n’Abanyafurika bo mu bice bitandukanye by’umugabane.

Joe E. Sully yongeyeho ko ibi bihembo biri mu mugambi wo guhindura Kigali igicumbi cy’ubuvanganzo muri Afurika, binyuze mu gushyigikira abanditsi no guha agaciro ibihangano byabo.

Intego nyamukuru y’ibi bihembo ni ugushimira abanditsi b’indashyikirwa, guteza imbere ubuvanganzo no gushishikariza abantu gusoma no kwandika. Binagamije guha abanditsi urubuga rwo kumenyekanisha ibikorwa byabo no kongera ubushobozi bw’umujyi wa Kigali mu kwakira ibikorwa bikomeye by’ubuvanganzo.

Abatsinze mu byiciro bine bisigaye bazatangazwa mu birori byo gutanga ibihembo biteganyijwe kubera i Kigali ku wa 6 Ugushyingo 2026.

Kuri Tete Loeper, Valens Kabarari n’abandi banditsi bageze mu cyiciro cya nyuma, ibi ni ibyishimo byo kubona ibikorwa byabo bigaragara no mu bandi banditsi bahatanira ibihembo.

Ku rwego rw’ubuvanganzo nyarwanda, ni n’umwanya wo kugaragaza ko ibitabo bikomeza kugira uruhare mu kubika amateka, gusigasira umuco no kugeza ibitekerezo bishya ku basomyi.

 

Tete Loeper yageze mu cyiciro cya nyuma cy’ibihembo, aho ahatanye na Dimitri Sissi Mukanyirigira mu cyiciro cy’umwanditsi w’Umunyarwandakazi w’indashyikirwa


Valens Kabarari ahataniye igihembo cy’umwanditsi w’Umunyarwanda w’umugabo w’indashyikirwa binyuze mu gitabo cye Les Muzungus ne craignent rien, cyamuhesheje umwanya mu banditsi babiri bahatanira iki gihembo


Ibitekerezo (0)

    Inkuru nyamukuru

    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...

    Inkuru bijyanye

    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...