U Rwanda, Basketball n’ibikomere by’amateka: Ibikubiye muri filime yakinyemo Sonia Rolland

Imyidagaduro - 24/10/2026 6:32 AM
Share:

Umwanditsi:

U Rwanda, Basketball n’ibikomere by’amateka: Ibikubiye muri filime yakinyemo Sonia Rolland

Filime ‘Kwibuka, se souvenir’, igaruka ku mateka y’u Rwanda n’ingaruka Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 yasigiye abayirokotse, igiye kwerekanwa mu mijyi irindwi yo mu Bufaransa mbere y’uko ishyirwa ku mugaragaro mu makinamico ku wa 4 Ugushyingo 2026.

Iyi filime ihuza amateka y’igihugu n’ubuzima bw’umuntu, ikagaragaza uburyo ibikomere byo mu gihe cyashize bishobora gukomeza kugira uruhare mu buzima bw’uwabinyuzemo, nubwo yaba amaze imyaka myinshi atari muri icyo gihugu cyangwa agerageza kubyibagirwa.

Yakinnyemo Sonia Rolland, wabaye Nyampinga w’u Bufaransa mu 2000, akaba akomoka mu Rwanda no mu Bufaransa. Muri iyi filime, agaragara nka Lia, umukinnyi wa Basketball wabigize umwuga, uhabwa amahirwe yo gukinira Ikipe y’Igihugu y’u Rwanda mu irushanwa rya Afurika.

Ni urugendo rutangira nk’amahirwe yo gukina umukino akunda, ariko rukaza kumusubiza mu mateka y’ubuzima bwe, rukamuhatira kongera guhangana n’ibyo yanyuzemo akiri umwana.

Inkuru ya Lia itangirira ku mahirwe ahabwa yo kwitabira irushanwa rya Basketball rihuza amakipe y’ibihugu bya Afurika, ahagarariye u Rwanda. Nubwo afite inkomoko mu Rwanda no mu Bufaransa, hari imyaka myinshi yari amaze yaravuye mu gihugu cyamwibarutse.

Lia yavuye mu Rwanda afite imyaka icyenda, ahunga igihugu cyari cyugarijwe n’amateka akomeye. Nyuma y’imyaka myinshi, kugaruka kwe ntibiba ari urugendo rw’umukino gusa, ahubwo biba n’umwanya wo kongera guhura n’ibyo yari yarasize inyuma.

Uko agenda yegera igihugu cye, ni ko n’ibitekerezo byo mu bwana bwe bigaruka. Ibyo yari amaze igihe agerageza kwirinda kongera gutekerezaho bitangira kugira uruhare mu buzima bwe, bigatuma yongera kwibaza ku muntu ari we, ku nkomoko ye no ku mwanya amateka afite mu buzima bwe bwa buri munsi.

Ni ho ubutumwa bw’iyi filime bushingira: hari igihe umuntu ashobora kumara imyaka myinshi ashaka kwibagirwa ibyamubayeho, ariko urugendo rwo kongera guhura n’aho akomoka rukamufasha gusobanukirwa neza amateka ye.

Mu nkuru ya Lia, Basketball iba umuryango umuhuza n’igihugu cye, ariko ikanamufasha gutangira urugendo rwo kwisobanukirwa. Ibyo bituma iyi filime irenga inkuru y’imikino, ikagera ku bibazo by’inkomoko, kwibuka, ibikomere byo mu mateka n’uburyo umuntu ashobora kongera kubaka umubano n’ibyamubayeho.

Nubwo ‘Kwibuka, se souvenir’ ikurikirana ubuzima bw’umukinnyi wa Basketball, amateka y’u Rwanda ni yo atanga umurongo w’ingenzi w’iyi nkuru.

Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 yasigiye igihugu n’imiryango myinshi ibikomere bikomeye. Ku bayirokotse, ku miryango yabo no ku bana bakuriye mu bihe byayo, ingaruka zayo ntizigarukira ku byabaye mu minsi ijana ya Jenoside, kuko zishobora no kugira uruhare mu ibereho yabo yo mu myaka yakurikiyeho.

Binyuze kuri Lia, iyi filime yerekana uburyo amateka y’igihugu ashobora no kuba amateka bwite y’umuntu. Ibyabaye mu Rwanda si ibintu aba ashobora kurebera kure gusa, ahubwo ni amateka afite aho ahuriye n’ubuzima bwe, nubwo yari amaze igihe atakibayo.

Kugaruka mu gihugu cye bimuhatira kongera kureba mu ndorerwamo y’amateka ye, agatekereza ku byo yibuka, ku byo yari yarashyize kure mu bitekerezo no ku buryo ibyo byose bigize umwirondoro we.

Ibyo ni byo bituma ‘Kwibuka, se souvenir’ iba inkuru ishobora kugera ku bantu bafite amateka atandukanye, cyane cyane abagiye kure y’iwabo, ababuze abo bakundaga cyangwa abagerageza gusobanukirwa n’ibyababayeho mu bihe byashize.

Sonia Rolland, wabaye Nyampinga w’u Bufaransa mu 2000, ni we ukina ari Lia. Kuba afite inkomoko mu Rwanda no mu Bufaransa bituma agaragara mu nkuru ihuza ibi bihugu byombi, ikibanda ku muntu ugerageza kumenya neza aho akomoka n’icyo amateka ye amusobanurira.

Mu butumwa yashyize kuri Instagram, Sonia yagaragaje ko yiteguye kongera guhura n’abakunzi ba sinema mu gihe iyi filime izaba yerekanwa bwa mbere mu bice bitandukanye by’u Bufaransa.

Yavuze ko filime ‘Kwibuka, se souvenir’, iyobowe na Jonas d’Adesky, izagera ku isoko 4 Ugushyingo 2026.

Mu gusobanura inkuru yayo, Sonia yagaragaje ko Lia ari umukinnyi wa Basketball ufite inkomoko mu Rwanda no mu Bufaransa, uhamagarirwa gukinira Ikipe y’Igihugu y’u Rwanda mu irushanwa rya Afurika.

Kugaruka mu gihugu yavuyemo akiri umwana bituma yongera guhura n’ibyamubayeho byo mu gihe cyashize, bigahindura ubuzima bwe mu buryo bukomeye.

Usibye Sonia Rolland, iyi filime yakinnyemo abandi bakinnyi barimo Jean-Hugues Anglade, Isabelle Kabano, Jean-Henri Compère, Parfait Mugiraneza Ntambiyindekwe, Eugene Nkota, Michel Ange Nzojibwami na Jacques Bahige.

Yayobowe na Jonas d’Adesky, ikaba imara iminota 92, ni ukuvuga isaha imwe n’iminota 32.

Mbere y’uko isohoka ku mugaragaro, ‘Kwibuka, se souvenir’ izabanza kwerekanwa mu mijyi irindwi yo mu Bufaransa, kuva ku wa 26 kugeza ku wa 30 Ukwakira 2026.

Iyo mijyi ni La Baule, La Roche-sur-Yon, Royan, Rochefort, La Rochelle, Lomme na Mâcon.

Ibi bitaramo bibanziriza isohoka ryayo ku mugaragaro bizaha abakunzi ba sinema amahirwe yo kuyireba mbere y’abandi, mu gihe Sonia Rolland na Jonas d’Adesky bakomeje kuyimenyekanisha.

Kuba iyi filime izerekanwa mu Bufaransa ni ingenzi ku nkuru ivuga ku muntu uhuza ubuzima bw’ibihugu byombi, cyane cyane ko ari na ho Lia amaze igihe kinini aba nyuma yo kuva mu Rwanda akiri umwana.

Iyi filime kandi yibutsa ko inkuru zishingiye ku mateka y’u Rwanda zishobora kugera ku bantu bo mu bihugu bitandukanye, binyuze mu buhanzi, sinema n’ubuzima bw’abanyamuryango b’imiryango yahuye n’ingaruka z’amateka.

Mu gihe u Rwanda rukomeje kubungabunga amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 no kuyihererekanya ibisekuruza, inkuru nka ‘Kwibuka, se souvenir’ zigaragaza ko kwibuka atari ukureba ibyabaye mu gihe cyashize gusa, ahubwo ari no gusobanukirwa uburyo amateka akomeza kugira uruhare mu buzima bw’abantu n’abo bahinduka bo muri iki gihe.

Filime ‘Kwibuka, se souvenir’ yakinnyemo Sonia Rolland, wabaye Nyampinga w’u Bufaransa mu 2000, igaruka ku mateka y’u Rwanda n’ingaruka Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 yasigiye abayirokotse, igiye kwerekanwa mu mijyi irindwi yo mu Bufaransa mbere y’uko isohoka ku mugaragaro ku wa 4 Ugushyingo 2026


Ibitekerezo (0)

    Inkuru nyamukuru

    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...

    Inkuru bijyanye

    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...