Raporo zitandukanye zigaragaza ko Sudani y’Epfo iri guhura n’ihungabana rikomeye mu rwego rw’ubuzima, aho miliyoni z’abaturage bari mu kaga gakomeye, bakeneye ubufasha bwihutirwa.
OMS ivuga ko abantu bagera kuri miliyoni 34 muri iki gihugu bakeneye ubufasha bw’ibanze, barimo miliyoni 21 bakeneye serivisi z’ubuvuzi by’umwihariko. Ibi bigaragaza ko ikibazo cy’ubuzima gikomeje gufata indi ntera uko iminsi igenda ishira.
Ikibazo cy’imirire mibi na cyo gikomeje gufata indi ntera, aho abantu barenga miliyoni 4 bafite ikibazo cy’imirire mibi bitewe no kubura ibyo kurya bihagije kandi bigize indyo yuzuye, cyane cyane abana bato n’abagore batwite. Ibi bishyira ubuzima bwabo mu kaga gakomeye, bikongera ibyago byo kurwara indwara zituruka ku mirire mibi ndetse n’urupfu.
Mu rwego rw’ubuvuzi, ibintu birushaho kuzamba kuko hafi 37% by’ibigo nderabuzima bidakora. Ibi bituma abaturage benshi babura aho bagana mu gihe bakeneye serivisi z’ubuzima, bigatuma ubuzima bwabo burushaho kujya mu kaga.
Hagati aho, indwara zikomeje gukwirakwira ku muvuduko mwinshi. Indwara nka malariya, iseru na kolera ziragenda ziyongera cyane, bitewe n’imibereho mibi, ubuke bw’amazi meza n’isuku nke. Ibi byose byiyongera ku ngaruka z’intambara zikomeje gusenya ibikorwa remezo no guhungabanya ubuzima bw’abaturage.
Ikindi kibazo gikomeye ni ibitero bikomeje kugabwa ku bigo nderabuzima ndetse n’abakozi babyo. Raporo igaragaza ko hamaze kwemezwa ibitero 217 byibasiye urwego rw’ubuzima, bikaba byaraguyemo abantu barenga 2,000.
Nubwo ibi bibazo bikomeje gukaza umurego, OMS n’abafatanyabikorwa bayo bakomeje gukora ibishoboka byose mu gutanga ubutabazi. Bamaze kugeza muri Sudani y’Epfo toni zirenga 3,300 z’ibikoresho by’ubuvuzi, bafasha abantu miliyoni 4.1 kubona serivisi z’ubuvuzi, ndetse banakingira abantu miliyoni 46 indwara zitandukanye.
Icyakora, nubwo hari intambwe imaze guterwa, haracyakenewe byinshi kugira ngo iki kibazo gikemuke burundu. Abafatanyabikorwa mpuzamahanga basaba ko habaho amahoro arambye, kurindwa kw’abakozi bo mu rwego rw’ubuzima, ndetse no gukomeza gutanga inkunga y’ubutabazi.