Ibi byagarutsweho na Ngozi Okonjo-Iweala, mu isesengura ryatangajwe mu mpera za Nyakanga 2026, aho yagaragaje ko isi iri kugabanya kwishingikiriza ku Bushinwa mu nganda no mu ruhererekane rw'ibicuruzwa, asaba Afurika gufata ingamba zihutirwa.
Nk’uko byatangajwe na Business Insider Africa, mu ijambo rye, Ngozi Okonjo-Iweala yavuze ko isi iri guhindura uburyo ibicuruzwa bikorerwa ndetse bigatangwa ku masoko mpuzamahanga, aho ibihugu n'amasosiyete menshi bitakigira icyizere cyo gukorera ibintu byinshi mu Bushinwa gusa.
Ibi biterwa ahanini n'impamvu zirimo amakimbirane ya politiki n'ubukungu hagati y'ibihugu bikomeye, ihungabana ryabaye mu gihe cya COVID-19 n'ubushake bwo gukwirakwiza inganda mu bihugu byinshi kugira ngo hirindwe guhagarara k'uruhererekane rw'ibicuruzwa igihe habaye ikibazo mu gihugu kimwe.
Afurika ifite amahirwe atarigeze abaho
Ngozi yavuze ko ibi ari amahirwe akomeye kuri Afurika yo guteza imbere inganda zayo no kongera umusaruro w'ibikorerwa imbere ku mugabane. Yagaragaje ko Afurika ifite abaturage benshi b'urubyiruko, umutungo kamere uhagije ndetse n'isoko rinini rishobora gukurura ishoramari mu nganda.
Yashimangiye ko ibihugu bya Afurika biramutse bishoye imari mu bikorwa remezo, amashanyarazi, ubwikorezi, ikoranabuhanga no guteza imbere ubumenyi, bishobora kuba igice gikomeye cy'uruhererekane rw'ibicuruzwa ku rwego rw'isi.
Afurika ntikwiye gukomeza kohereza ibikoresho fatizo gusa
Umuyobozi wa WTO yavuze ko igihe kigeze ngo Afurika ive ku bukungu bushingiye ku kohereza hanze ibikoresho fatizo gusa, ahubwo igomba kwongera ubushobozi bwo kubitunganya no kubibyazamo ibicuruzwa bifite agaciro kanini.
Yavuze ko kubaka inganda zitunganya amabuye y'agaciro, umusaruro w'ubuhinzi n'ibindi bikoresho biboneka muri Afurika bizafasha kurema imirimo mishya no kongera amafaranga yinjira mu bihugu.
Yongeraho ko isoko rusange rya Afurika, AfCFTA, rishobora gufasha ibihugu byo kuri uyu mugabane gucuruza hagati yabyo no kubaka uruhererekane rw'ibicuruzwa rw'imbere muri Afurika mbere yo kohereza ibicuruzwa ku masoko mpuzamahanga.
Igihe cyo gufata ibyemezo ni iki
Ngozi Okonjo-Iweala yavuze ko amahirwe ari kuvuka atazahoraho iteka, kuko n'utundi turere tw'isi turi guhatanira kwakira inganda ziri kwimuka.
Yasabye abayobozi ba Afurika kwihutisha ivugurura rya politiki z'ishoramari, koroshya ubucuruzi no guteza imbere ibikorwa remezo kugira ngo umugabane ushobore gukurura ibigo mpuzamahanga biri gushaka ahandi byimurira ibikorwa byabyo.
Yavuze ko Afurika ifite ubushobozi bwo kuba umwe mu nkingi z'ubukungu bw'isi mu myaka iri imbere, ariko ko ibyo bizagerwaho ari uko amahirwe ariho ubu abyajwe umusaruro hakiri kare.
