Kuki 19,500 Frw y’amafaranga y’ishuri atubahirizwa kimwe mu gihugu?

Uburezi - 10/07/2026 2:03 PM
Share:

Umwanditsi:

Kuki 19,500 Frw y’amafaranga y’ishuri atubahirizwa kimwe mu gihugu?

‎Ishyirwa mu bikorwa rya politiki yo guhuza amafaranga y’ishuri rikomeje guteza impaka mu Rwanda.

Mu gihe amabwiriza ya Minisiteri y'Uburezi (MINEDUC) agena ko amashuri yisumbuye ya Leta n'ayafashwa na Leta agomba kugendera ku giciro fatizo cya 19,500 Frw ku gihembwe ku banyeshuri biga ku manywa, hari ibigo by'amashuri byo mu Mujyi wa Kigali bikomeje kwishyuza ababyeyi amafaranga arenzeho.

Bamwe bavuga ko bishyura agera kuri 26,500 Frw ku gihembwe, mu gihe mu bice bimwe by'icyaro hakigaragara amashuri akurikiza icyo gipimo cya 19,500 FrwIbi bikomeje guteza impaka ku ishyirwa mu bikorwa ry'iyi politiki ya Leta.

MINEDUC yashyizeho amabwiriza agamije guhuza no kugabanya amafaranga y'ishuri mu mashuri ya Leta n'ayafashwa na Leta. Muri ayo mabwiriza yo ku wa 14 Nzeri 2022, igiciro fatizo cy'amafaranga y'ishuri ku banyeshuri biga ku manywa cyagenwe kuri 19,500 Frw ku gihembwe, hakiyongeraho umusanzu w'ibindi bikenerwa utagomba kurenga 7,000 Frw.

Aya mabwiriza ateganya kandi ko, igihe bibaye ngombwa kandi bikemezwa n'Inteko Rusange y'Ababyeyi, ishuri rishobora kongeraho umusanzu w'ibindi bikenerwa utarenza 7,000 Frw ku gihembwe. Uwo musanzu ugomba gukoreshwa mu bikorwa bifasha imyigire, kubungabunga ibikorwa remezo n'ibindi bikenerwa by'ingenzi ku ishuri.

Nubwo aya mabwiriza yashyizweho, ishyirwa mu bikorwa ryayo rikomeje guteza impaka hagati y'ababyeyi n'amashuri.

Mu Mujyi wa Kigali, hari ibigo by'amashuri bihuza igiciro fatizo n'umusanzu w'ibindi bikenerwa, bigatuma ababyeyi bishyura agera kuri 26,500 Frw ku gihembwe. Mu bice bimwe by'icyaro ho, amashuri menshi aracyakurikiza igiciro cya 19,500 Frw gusa.

Ibi bituma havuka kutumva ibintu kimwe hagati y'ababyeyi bo mu bice bitandukanye by'igihugu. Bamwe bavuga ko bahendwa ugereranyije n'abandi, kandi ko amafaranga y'ishuri yagakwiye kuba amwe ku banyeshuri bose.

Bavuga ko MINEDUC yari ikwiye gushyiraho umurongo umwe aho kuvuga ko "igihe bibaye ngombwa kandi bikemezwa n'Inteko Rusange y'Ababyeyi, ishuri rishobora kongeraho umusanzu w'ibindi bikenerwa utarenza 7,000 Frw ku gihembwe."

Ababyeyi bamwe babona ko ubu buryo bwatumye havuka ibibazo, kuko butuma abanyeshuri batishyura amafaranga angana mu gihugu hose. Bavuga ko MINEDUC yari ikwiye gushyiraho umurongo uhamye aho kubiharira Inteko Rusange y'Ababyeyi, cyane ko hari aho ibyemezo bifatwa ariko hakabaho kutumva neza impamvu y'ayo mafaranga.

Bavuga kandi ko, nubwo ayo mafaranga y'ibindi bikenerwa ashobora gusabwa, bitagakwiye kuba yishyurwa buri gihembwe, ahubwo bikagomba kuba igihe bibaye ngombwa. Bagaragaza ko amafaranga yari 19,500 Frw asa n'ayahindutse 26,500 Frw ahoraho.

Ibi byatumye habaho impaka mu babyeyi, bamwe bavuga ko hari amashuri arenza ibipimo byashyizweho. Igereranya ry'amafaranga yishyurwa hagati y'amashuri rituma bamwe bumva ko hari ubusumbane mu ishyirwa mu bikorwa rya politiki imwe y'igihugu.

Mu gushaka gusobanukirwa iki kibazo, bamwe mu babyeyi bafite abana biga muri Kigali baganiriye na InyaRwanda, ariko basaba ko amazina yabo atatangazwa.

Umubyeyi wo mu Mujyi wa Kigali ufite umwana wiga kuri GS Rugando TSS, iherereye i Kimihurura, yagize ati: "Twe twemerewe kongererwa amafaranga y'ibindi bikenerwa agera kuri 7,000 Frw, ariko ikibazo ni uko asa n'ayahindutse itegeko rihoraho. Ubu buri gihembwe twishyura 26,500 Frw aho kwishyura 19,500 Frw."

Undi mubyeyi wo mu Mujyi wa Kigali ufite umwana wiga kuri GS Remera yagize ati: "MINEDUC yari ikwiye gushyiraho umurongo umwe ku mashuri yose aho kuvuga ko Inteko Rusange y'Ababyeyi ari yo ifata icyemezo. Hari aho usanga ibyo byemezo bifatwa, ariko ababyeyi ntibasobanukirwe impamvu y'ayo mafaranga cyangwa uko azakoreshwa."

Umubyeyi wo mu Ntara y'Amajyepfo, mu Karere ka Ruhango, ufite umwana wiga kuri GS Nyarutovu, yavuze ko banyuzwe na gahunda ya Leta kuko bishyura 19,500 Frw nk'uko amabwiriza abiteganya, kandi ko iyo habayeho undi musanzu bitaba ari ibintu bihoraho.

Yagize ati: "Iwacu twishyura 19,500 Frw nk'uko amabwiriza abiteganya. Iyo habayeho umusanzu turawutanga, ariko si buri gihembwe; biba rimwe na rimwe."

Abayobozi b'amashuri na bo bagiye bavuga ko igiciro fatizo cya 19,500 Frw, n'umusanzu ntarengwa w'ibindi bikenerwa, bidahagije ku bikenerwa byose by'ishuri, cyane cyane ku mashuri afite umubare munini w'abanyeshuri cyangwa asabwa kubungabunga ibikorwa remezo no kwita ku mikorere ya buri munsi.

Mu rwego rwo kumva icyo Minisiteri y'Uburezi (MINEDUC) ibivugaho, InyaRwanda yagerageje kuvugisha abayobozi bayo kuri telefoni inabandikira kuri email kugira ngo yumve icyo bavuga ku bibazo bikubiye muri iyi nkuru, ariko kugeza igihe iyi nkuru yasohokaga nta gisubizo yari yakabonye.

Raporo zitandukanye zigaragaza ko ishyirwa mu bikorwa rya politiki yo guhuza amafaranga y'ishuri rikomeje guhura n'imbogamizi, aho amashuri amwe agaragaza ko amafaranga agenwe adahura n'ibikenerwa byose bya buri munsi.

Ubushakashatsi n'isesengura ku miyoborere y'uburezi na byo bigaragaza ko kutagira uburyo bumwe bwo kugena ikiguzi cy'ishuri bitera itandukaniro mu ishyirwa mu bikorwa ry'aya mabwiriza.

Nubwo MINEDUC yashyizeho umurongo ugamije kugabanya amafaranga y'ishuri no guhuza uburyo bw'ishyurwa, itandukaniro rigaragara hagati y'umujyi n'icyaro mu ishyirwa mu bikorwa ry'ayo mabwiriza rikomeje guteza impaka hagati y'ababyeyi n'amashuri.

Ibi bigaragaza ko ikibazo nyamukuru atari politiki ubwayo, ahubwo ari uburyo isobanurwa, ishyirwa mu bikorwa n'uko idatanga umurongo uhamye ku mafaranga ntarengwa akwiriye kwishyurwa kimwe n'abanyeshuri bose mu gihugu.


Ibitekerezo (0)

    Inkuru nyamukuru

    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...

    Inkuru bijyanye

    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...