"Kera ingwe zikinywa itabi..." – uko Abanyakoreya batangira umugani n’uko byabaye intwaro yo kunenga ubutegetsi

Imyidagaduro - 30/06/2026 8:17 AM
Share:

Umwanditsi:

"Kera ingwe zikinywa itabi..." – uko Abanyakoreya batangira umugani n’uko byabaye intwaro yo kunenga ubutegetsi

Mu Rwanda, iyo umuntu ashaka gutangira umugani cyangwa inkuru ya kera, akunze kuvuga ati "Kera habayeho...". Iyo nteruro ihita imenyesha uwumva ko agiye kujya mu isi y'imigani n'amateka ya cyera. Ariko muri Koreya, batangira inkuru mu buryo butungura benshi aho bavuga bati "Kera ingwe zikinywa itabi." Mu rurimi rw'Igikoreya bavuga bati Horangi dambae piudeon sijeol (호랑이 담배 피우던 시절).

Ku muntu ubyumvise bwa mbere, ashobora guhita yibaza niba koko hari igihe ingwe zigeze zinywa itabi. Igisubizo ni oya. Iyi ni imvugo y'ikigereranyo, imeze nk'uko Abanyarwanda bavuga bati "Kera habayeho", ishaka kuvuga ko inkuru yabaye mu bihe bya kera cyane ku buryo nta muntu ukibifitiye gihamya.

Ariko igitangaje ni uko iyo mvugo itigeze iguma mu magambo gusa. Yaje no kwinjira mu buhanzi gakondo bwa Koreya, aho ingwe zatangiye gushushanywa zifashe inkono z'itabi, ibintu byasaga n'ibisetsa ariko byari byihishemo ubutumwa buremereye bwa politiki.

Ingwe yari ikimenyetso cy'ubutwari n'ubutegetsi

Nk’uko tubikesha inkuru yasohotse ku rubuga medium.com, mu muco gakondo wa Koreya, ingwe yari ifite agaciro gakomeye. Yafatwaga nk'umwami w'imisozi, ikimenyetso cy'imbaraga, ubutwari n'ubushobozi bwo kurinda abantu imyuka mibi. Mu migani ya kera, ingwe yagaragaraga nk'inyamaswa itinyitse kandi yubashywe.

Mu bihe by'ingoma ya Joseon (1392–1910), amashusho y'ingwe yakundaga kugaragara mu ngoro z'abami, ku nsengero no mu ngo z'abanyacyubahiro. Abantu bayifataga nk'ikirango cy'ubuyobozi bukomeye n'icyubahiro.

Nyamara abaturage basanzwe ntibabonaga abayobozi babo nk'intwari nk'izo ngwe zagaragaraga mu mateka. Ahubwo bababonaga nk'abantu biyemera, birata kandi batita ku bibazo by'abo bayobora.

Uko abahanzi bahinduye ingwe igasekeje

Ni muri urwo rwego havutse ubuvanganzo bwo muri rubanda bwitwaga Minhwa, bwari butandukanye n'ubuvanganzo nyabami, bwakorwaga n'abashushanyi b'ibwami.

Mu gihe abashushanyi b'ibwami bashushanyaga ibintu uko biri, abahanzi ba Minhwa bo bakoreshaga ibimenyetso, urwenya n'ubugeni kugira ngo batange ubutumwa. Aha ni ho havuye amashusho azwi cyane nka Kkachi Horangi, bisobanura "Magpie and Tiger".

Muri ayo mashusho, ingwe ntiyashushanywaga nk'inyamaswa ikomeye. Ahubwo yabaga ifite amaso areba impande zose, rimwe isa n'ikebaguzwa, ikindi gihe imeze nk'iyobewe ibiri kuba cyangwa yicaye nk'umuntu urambiwe ubuzima.

Abahanzi babikoraga nkana. Bashakaga ko abantu bareba igishushanyo bagaseka mbere na mbere, hanyuma nyuma bakabona ubutumwa bwari bwihishe inyuma yacyo.

Inyoni nto yasekaga ingwe nini

Mu mashusho hafi ya yose ya Kkachi Horangi, iruhande rw'ingwe habaga hari inyoni nto yitwa magpie, yicaye hejuru y'igiti. Nubwo iyo nyoni yari nto cyane, ntiyagaragaraga nk'ifitiye ubwoba ingwe. Ahubwo yasaga n'iyiyoberanya cyangwa iyiseka.

Mu bisobanuro by'abashakashatsi b'umuco wa Koreya, iyo nyoni yabaga ihagarariye abaturage basanzwe, mu gihe ingwe yahagarariraga abanyacyubahiro, abakire, abayobozi ba Leta cyangwa intiti zari zaribagiwe abaturage.

Byari uburyo bwo kwerekana ko n'ubwo abaturage badafite imbaraga nk'iz'abayobozi, bashoboraga kubona amakosa yabo kandi bakabaseka.

Mu gihe kunenga ubutegetsi byashoboraga guhanwa bikomeye, ibi bishushanyo byahindutse uburyo bwizewe bwo gutambutsa ubutumwa nta muntu uvuze izina ry'umuyobozi uwo ari we wese.

Impamvu ingwe yashushanywaga inywa itabi

Ikintu cyakururaga amaso kurushaho ni inkono y'itabi ndende yashyirwaga mu kanwa k'ingwe. Ibi na byo byari bifite amateka.

Itabi ryageze muri Koreya mu ntangiriro z'ikinyejana cya 17, rinyuze mu bucuruzi bwakorwaga hagati ya Aziya n'ibindi bice by'isi. Mu gihe gito, kurinywa byabaye ikimenyetso cy'ubukire n'icyubahiro.

Abakire n'abanyacyubahiro bakoreshaga inkono ndende cyane z'itabi, rimwe na rimwe ku buryo basabaga umugaragu kubacanira inkono y’itabi kuko yari ndende cyane.

Kubona umuntu afite iyo nkono byari ikimenyetso cy'uko afite ubutunzi n'icyubahiro. Abahanzi ba Minhwa bahise bafata icyo kimenyetso bakigira intwaro yo kunenga.

Bashushanyaga ingwe nini yicaye mu buryo bw'ubwibone, ifashe inkono y’itabi ndende imeze nk'umuntu udafite ikindi akora uretse kwiyemera. Icyari ikimenyetso cy'ubutegetsi gihindukaga ishusho isekeje.

"Kera ingwe zikinywa itabi"

Mu buryo bushimishije, iyo mvugo yo gutangira imigani n'aya mashusho byaje guhurira hamwe. Iyo umuntu yavugaga ati "Kera ingwe zikinywa itabi...", ntiyabaga ashaka kuvuga ko ibyo byigeze kubaho koko.

Yabaga ashaka kuvuga ko agiye kuvuga inkuru ya kera cyane, imeze nk'imigani y'ibitangaza. Ariko kuba ingwe yaratangiraga no gushushanywa inywa itabi byatumye iyo mvugo irushaho gukundwa no gusobanuka mu muco wa Koreya.

Uyu munsi, n'ubwo abantu benshi batakoresha inkono z’itabi nk’iza kere, iyo nteruro iracyakoreshwa mu bitabo by'abana, mu migani no muri filime zimwe na zimwe zivuga amateka ya Koreya.

Ubutumwa bwihishe mu buhanzi

Abasesengura amateka bavuga ko Kkachi Horangi ari urugero rudasanzwe rw'uko abaturage bashobora gukoresha ubuhanzi bagahangana n'akarengane.

Aho gufata intwaro cyangwa kwandika amagambo atuka abayobozi, bahisemo kubashushanya nk'ingwe zifite amaso y'urujijo, zinywa itabi kandi zisa n'izayobewe ibibera imbere yazo.

Ababibonaga basekaga amashusho, ariko mu mutima bakanaseka abayobozi babo.

Ni yo mpamvu kugeza n'uyu munsi ayo mashusho akomeje kubikwa mu ngoro ndangamurage za Koreya no gufatwa nk'umurage ukomeye w'umuco w'igihugu.

Inkuru y'iyi mvugo ya "Kera ingwe zikinywa itabi" igaragaza ko amagambo make ashobora gutwara amateka maremare. Yerekana uko umugani ushobora kuvamo ubuhanzi, ubuhanzi bukavamo intwaro yo kunenga ubutegetsi, kandi ibyo byose bikabaho mu buryo bw'urwenya butagira uwo butunga urutoki ku mugaragaro.

Ni isomo rikomeye ryerekana ko rimwe na rimwe igishushanyo gishobora kuvuga byinshi kurusha ijambo, kandi ko urwenya rushobora kuba inzira ikomeye yo kuvuga ukuri, cyane cyane iyo abaturage batemerewe kubivuga mu buryo buziguye.


Ibitekerezo (0)

    Inkuru nyamukuru

    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...

    Inkuru bijyanye

    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...