Kaminuza y’u Rwanda igiye kubaka hoteli y’akataraboneka y’inyenyeri 5 mu Mujyi wa Huye

Amakuru ku Rwanda - 06/10/2026 6:22 AM
Share:

Umwanditsi:

Kaminuza y’u Rwanda igiye kubaka hoteli y’akataraboneka y’inyenyeri 5 mu Mujyi wa Huye

Kaminuza y’u Rwanda (UR) irateganya kubaka hoteli ifite ibyumba bigera kuri 150 mu Mujyi wa Huye, mu rwego rwo kongera ubushobozi bwo kwinjiza amafaranga yayo no gukemura ikibazo cy’amacumbi yo ku rwego rwo hejuru akenewe muri uyu mujyi.

Umuyobozi Mukuru wa Kaminuza y’u Rwanda, Prof. Didas Kayihura Muganga, yavuze ko iyi hoteli izaba ifite serivisi zo ku rwego rutandukanye, kuva kuri hoteli z’inyenyeri eshatu kugeza ku nyenyeri eshanu.

Hazanateganywa inzu zizajya zicumbikamo abashakashatsi, abarimu baturutse mu mahanga n’abandi bashyitsi bifuza kumara igihe kirekire. 

Uyu mushinga uteganyijwe kubakwa ku butaka bwa Kaminuza y’u Rwanda buri mu gace ka Itaba, mu Karere ka Huye.

Prof. Kayihura yavuze ko iyi gahunda ifite intego ebyiri z’ingenzi; kongerera Kaminuza y’u Rwanda inkomoko nshya y’amafaranga no gukemura icyuho kiri mu rwego rw’amahoteli yo mu Mujyi wa Huye, aho kugeza ubu nta hoteli y’inyenyeri eshanu ihari.

Yagize ati: “Turashaka ko umushyitsi ukomeye uje i Huye, wifuza gucumbika muri hoteli y’inyenyeri eshanu, abona aho acumbika kuko ubu nta yo dufite. Ni na ko bimeze ku macumbi y’inyenyeri enye n’eshatu.”

Yakomeje avuga ko hazanubakwa inzu izagenerwa abantu bashaka gucumbika igihe kirekire, cyane cyane abashakashatsi n’abarimu baturutse mu mahanga baza muri Kaminuza y’u Rwanda.

Huye ifite amahoteli menshi ariko nta y’inyenyeri eshanu ihari

Imibare yo muri Rwanda Statistical Yearbook 2025 igaragaza ko mu 2024, Akarere ka Huye kari gafite ibigo 38 bitanga serivisi z’amacumbi, bifite ibyumba byose hamwe 938.


Huye kandi ifite amahoteli abiri y’inyenyeri enye, ariko kugeza ubu nta hoteli y’inyenyeri eshanu irahubakwa.

Kaminuza y’u Rwanda ivuga ko hoteli iteganya kubaka itagamije guhangana n’amahoteli asanzwe akorera muri Huye, ahubwo ishaka kuzuza serivisi zisanzwe zihari, cyane cyane bitewe n’umubare w’abashyitsi baza muri uyu mujyi.

Abo bashyitsi barimo abanyeshuri n’abarimu, abashakashatsi, ba mukerarugendo, amakipe y’imikino, abitabira inama n’ibindi bikorwa bitandukanye.

Prof. Kayihura yavuze ko iyi hoteli izafasha cyane cyane abashakashatsi n’abarimu basura Kaminuza y’u Rwanda baturutse mu bihugu bitandukanye.

Ati: “Hoteli iteganyijwe izuzuza serivisi zitangwa n’amahoteli asanzwe, kandi izafasha guteza imbere ishoramari mu rwego rw’ubukerarugendo n’amacumbi, cyane cyane itanga aho abarimu n’abashakashatsi basura Kaminuza y’u Rwanda bashobora gucumbika.”

Kaminuza y’u Rwanda iracyakomeza inzira zo kubona ibyangombwa bikenewe, birimo uruhushya rwo kubaka. Iyo hoteli nirangira, biteganyijwe ko izacungwa n’abafite ubunararibonye mu bijyanye n’imicungire y’amahoteli.

UR ishaka kongera ubushobozi bwo kwigira

Uyu mushinga wa hoteli uri mu mugambi mugari wa Kaminuza y’u Rwanda wo gushaka izindi nzira zo kwinjiza amafaranga, mu gihe iyi Kaminuza yifuza ko mu myaka ine iri imbere izajya yishyura 63% by’ibikorwa byayo ikoresheje amafaranga yinjiza ubwayo.

Iyi gahunda iri gushyirwa mu bikorwa cyane cyane binyuze muri UR Holding na UR Engineering.

UR Holding yatangiye yibanda kuri serivisi z’ubuzima zirimo ubuvuzi bw’amenyo, ibijyanye n’amashusho y’ubuvuzi, physiotherapy na laboratwari, ariko kugeza mu 2025 yari imaze kwagura ibikorwa byayo bigera kuri 79.

Muri ibi bikorwa harimo ubuhinzi, ubworozi bw’amafi, serivisi z’ubuzima, gushaka abakozi, serivisi z’ubucuruzi, icapiro ndetse n’ubwakirizi n’amacumbi.

Prof. Kayihura yavuze ko gutandukanya amasoko ya Kaminuza yinjizamo amafaranga ari ingenzi mu kuyifasha gukomeza gutera inkunga uburezi, ubushakashatsi no guhanga udushya, ndetse no kugabanya kwishingikiriza cyane ku nkunga zisanzwe.

Huye kandi ifatwa nk’ahantu heza ho gushora imari kubera umubare munini w’abanyeshuri n’abakozi b’ibigo by’amashuri makuru.

Uyu mujyi ufite ibigo bine by’amashuri makuru, bifite abanyeshuri barenga 18,000, uretse abarimu, abashakashatsi n’abandi bakozi. Ibi bituma hakomeza kubaho isoko ry’amacumbi, amaresitora, ubwikorezi n’izindi serivisi.

UR ishaka n’abashoramari mu macumbi y’abanyeshuri

Usibye hoteli, Kaminuza y’u Rwanda irashaka kandi gukorana n’abashoramari mu kubaka amacumbi y’abanyeshuri.

Prof. Kayihura yavuze ko ishami rya Kaminuza y’u Rwanda rikorera i Huye rifite abanyeshuri barenga 13,000 n’abakozi barenga 600, ariko amacumbi ya Kaminuza akaba ashobora kwakira abanyeshuri bagera ku 4,000 gusa.

Ibi bituma abanyeshuri ibihumbi bacumbika hanze ya Kaminuza, mu macumbi yigenga atandukanye, amwe muri yo akaba atujuje ibisabwa mu rwego rw’ubuziranenge. Ati: “Umuntu wese wifuza gushora imari mu macumbi y’abanyeshuri ashobora kwizera ko isoko rihari.”

Kaminuza ifite ubutaka bushobora gukoreshwa muri ubu bufatanye n’abashoramari. Mu buryo bumwe, Kaminuza ishobora gutanga ubutaka, umushoramari agatanga amafaranga yo kubaka no guteza imbere umushinga.

Hari n’indi mishinga ishobora gukorwa ku bufatanye, buri ruhande rugatanga umusanzu rwarumvikanyeho. Aya macumbi ashobora kandi kujyana n’andi mafaranga yinjiza arimo amaresitora, amaduka, aho kumesa imyenda, ahantu ho kwidagadurira n’izindi serivisi zigenewe abanyeshuri n’abakozi ba Kaminuza.

Kaminuza y’u Rwanda ivuga ko umushoramari ufite umushinga mwiza ujyanye n’intego zayo ashobora kuyegera bakawuganiraho.

Kandi mu gihe UR iteganya kongera umubare w’abanyeshuri biga i Huye ukagera hafi ku 20,000 mu myaka iri imbere, bikekwa ko n’icyifuzo cy’amacumbi kiziyongera.

Guverineri Kayitesi yashimye uyu mushinga

Guverineri w’Intara y’Amajyepfo, Alice Kayitesi, yashimye uyu mushinga wa Kaminuza y’u Rwanda, avuga ko ushobora gufasha Huye kwakira inama n’ibindi bikorwa byitabirwa n’abantu benshi.

Yavuze ko hoteli nshya izongerera Huye ubushobozi bwo kwakira inama z’abantu bagera kuri 500, cyane cyane iyo ibyumba byayo birenga 150 byiyongereye ku by’amahoteli asanzwe ahari.

Guverineri Kayitesi yavuze ko uyu mushinga ugaragaza imbaraga zishyirwa mu gukurura ishoramari mu Mujyi wa Huye no guteza imbere ubufatanye hagati y’inzego za Leta, abashoramari n’abafatanyabikorwa mu iterambere.

Umuyobozi Mukuru w’Urwego rw’Igihugu rw’Iterambere, RDB, Jean-Guy Afrika, na we yavuze ko kumenya amahirwe y’ishoramari bidahagije, ahubwo hakenewe n’imbaraga zo kuyahindura imishinga ifatika.

Yavuze ko intego atari ukuvuga gusa ku mahirwe ari mu turere, ahubwo ari ugufatanya kugira ngo ayo mahirwe avemo imishinga ifatika, kandi abashoramari basanzwe bakorera mu gihugu na bo bafashwe kwagura ibikorwa byabo.

Huye ikomeje kwagura ibikorwa by’iterambere

Uyu mushinga wa Kaminuza y’u Rwanda uje mu gihe Umujyi wa Huye ukomeje gushaka kongera umwanya wawo nk’umwe mu mijyi y’ingenzi yunganira Kigali.

Huye imaze igihe izwi nk’umujyi w’uburezi, kandi mu myaka ishize ibikorwa by’ubukungu byongeye kwiyongera nyuma y’uko amashami atandukanye ya Kaminuza y’u Rwanda agarutse gukorera muri uyu mujyi.

Leta kandi yatangaje gahunda yo kwimurira icyicaro cy’inzego zimwe na zimwe za Leta i Huye, bikaba biteganyijwe ko bishobora kuzana abakozi benshi, abashyitsi benshi ndetse no kongera icyifuzo cy’amacumbi n’izindi serivisi.

Kuri Kaminuza y’u Rwanda, hoteli iteganyijwe i Huye rero igamije ibintu bibiri by’ingenzi: gukemura icyuho cy’amacumbi yo ku rwego rwo hejuru no gukoresha umutungo wa Kaminuza mu mishinga iyinjiriza amafaranga.

Src: The New Times



Ibitekerezo (0)

    Inkuru nyamukuru

    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...

    Inkuru bijyanye

    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...