Kaminuza Gatolika y’u Rwanda yibutse ku nshuro ya 32 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994

Amakuru ku Rwanda - 29/05/2026 6:01 PM
Share:

Umwanditsi:

Kaminuza Gatolika y’u Rwanda yibutse ku nshuro ya 32 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994

Kuri uyu wa 29 Gicurasi 2026, Kaminuza Gatolika y’u Rwanda yibutse ku nshuro ya 32 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, hibukwa inzirakarengane zambuwe ubuzima ndetse hanashimangirwa uruhare rw’urubyiruko mu kubungabunga amateka y’u Rwanda no kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside.

Iki gikorwa cyabereye i Save mu Karere ka Huye, cyitabiriwe n’abayobozi batandukanye barimo Meya w’Akarere ka Gisagara, Rutaburingoga Jerome wari umushyitsi mukuru; uhagarariye Kaminuza y’u Rwanda ishami rya Huye; umuyobozi w’Umurenge wa Save;  uhagarariye Ibuka; inzego z’umutekano; abihayimana; abarezi; abanyeshuri ndetse n’abaturage batuye hafi y’iyi Kaminuza.

Mu ijambo yagejeje ku bari bitabiriye uyu muhango, Meya w’Akarere ka Gisagara, Rutaburingoga Jerome, yashimiye Kaminuza Gatolika y’u Rwanda ku ruhare rwayo mu kwimakaza umuco wo Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 no gutoza abanyeshuri indangagaciro zirimo ubumuntu, urukundo no gukunda igihugu.

Yagarutse ku mateka y’u Rwanda mbere y’ubukoroni, mu gihe cy’ubukoroni ndetse na nyuma yabwo, avuga ko mbere y’abakoloni Abanyarwanda babanaga neza, igihugu kiyobowe mu bumwe kandi nta rwango n’amacakubiri byarangaga Abanyarwanda.

Yavuze ko ibihugu byakoronije u Rwanda byasanze rumaze imyaka myinshi rubayeho kandi ruyobowe neza. Yagize ati: “Ibyo bihugu byadukolonije byasanze u Rwanda rumaze imyaka irenga 700 rubayeho kandi ruyobowe neza.”

Yakomeje avuga ko abakoloni bakoze ibikorwa byinshi byo gusenya u Rwanda, birimo kugabanya ububasha bw’ingoma ya cyami, gukuraho Itorero ryigishaga umuco n’indangagaciro nyarwanda, ndetse no kugerageza gukuraho ibihuza Abanyarwanda.

Ati: “Itorero ni ryo ryari ishuri rya mbere, abantu bigiragamo umuco, indangagaciro n’imiziririzo. Bamaze kurikuraho rero, uburezi nyarwanda bwahise bugenda, maze uburezi burimo uburozi butangira kwinjira mu Rwanda.”

Yanavuze ko Jenoside yakorewe Abatutsi itabaye ku bw’impanuka, ahubwo ko yateguwe igihe kirekire kandi igashyigikirwa n’ubutegetsi bwariho icyo gihe. Ati: “Kugira ngo Jenoside ishoboke, igomba kuba ishyigikiwe na Leta kandi igategurwa. Jenoside ntabwo iba impanuka.”

Mu butumwa yatanze, uwaje uhagarariye IBUKA, yibukije ko Kwibuka ari inshingano z’Abanyarwanda bose, cyane cyane urubyiruko kuko rugomba gusobanukirwa amateka igihugu cyanyuzemo kugira ngo Jenoside itazongera kubaho ukundi.

Yagize ati: “Kwibuka ni umwanya wo kuzirikana amateka mabi yaranze igihugu cyacu, arimo urwango, amacakubiri n’ubuyobozi bubi byagejeje u Rwanda kuri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.”

Yakomeje agaragaza ko ibikorwa byo kwibuka mu mashuri bifite uruhare rukomeye mu kubaka urubyiruko rufite indangagaciro z’umuco nyarwanda, rushoboye kurwanya abahakana n’abapfobya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, ndetse no ku gukumira abavuga amateka uko atari.

Yanibukije ko urubyiruko ari imbaraga zubaka igihugu, ariko ko rushobora no kugisenya iyo rutayobowe neza, nk’uko hari bamwe mu rubyiruko bifashishijwe mu gushyira mu bikorwa umugambi mubisha wa Jenoside yakorewe Abatutsi.

Ati: “Urubyiruko ni imbaraga z’igihugu kandi zubaka, ariko na none ni rwo rushobora gusenya iyo rutayobowe neza. Urubyiruko rugomba gusobanukirwa Indangagaciro na Kirazira by’umuco nyarwanda, ndetse rukanagira uruhare mu guhangana n'abahakana, abapfobya n'abavuga amateka y’u Rwanda uko atari.”

Yasabye urubyiruko gukomera ku ndangagaciro na kirazira by’umuco nyarwanda no kugira uruhare mu kubungabunga ukuri ku mateka y’u Rwanda.

Muri iki gikorwa kandi hatanzwe ubuhamya bwa Muheto Benoit, umwe mu barokokeye i Save, wavuze inzira y’umusaraba Abatutsi banyuzemo mu gihe cya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

Yagaragaje uburyo abahigwaga babayeho mu bwoba bukomeye, badafite aho bihisha ndetse bamwe mu bo bari bizeye bakabatererana. Ati: “Ugasanga n’umuntu mwari inshuti magara, wamugeraho akakubwira ati: ‘Ihangane, ntabwo ngiye gupfa hejuru yawe.’”

Yavuze ko yigeze kwiheba kugeza aho yashakaga kujya kwitanga ngo bamwice aho gukomeza kubaho mu bwihisho atazi amaherezo ye, ariko inshuti ye yitwaga Anastase ikamubuza kwijyana mu maboko y’abicanyi, ahubwo agategereza ikizaba cyose ariko atabishyiriye.

Yakomeje avuga uburyo bishimye cyane ubwo bumvaga inkuru ko Inkotanyi zigeze i Rubona, ibintu byabahaye icyizere cyo kurokoka. Ati: “Twatangiye kumva turuhutse no kwizera ko dutabawe.”

Mu buhamya bwe, yashimye ubutwari n’ubwitange by’Inkotanyi zahagaritse Jenoside yakorewe Abatutsi, zigatabara Abatutsi bari bari guhigishwa uruhindu, bamwe bihishe mu mashyamba, mu masaka, mu bipimo by’ikawa no mu miringoti. Yagize ati: “Inkotanyi zaritanze cyane. Zarantabaye, zitabara n’abandi benshi bari bihishe mu miringoti, mu masaka no mu bipimo by’ikawa.”

Umuyobozi wa Kaminuza Gatolika y’u Rwanda, Fr. Dr. Laurent Ntaganda, yibukije ko Jenoside yakorewe Abatutsi yabaye kubera urwango n’amacakubiri byabibwe mu Banyarwanda, yibutsa ko urwango ari intandaro y’ibibi byinshi. Ati: “Urwango ni ikintu kibi cyane, kuko nta wubikora ngo ntibimugireho ingaruka. Mu mutima umuntu ntashobora kugira amahoro kandi hari uwo yagiriye nabi.”

Fr. Dr. Laurent Ntaganda yakomeje ashishikariza Abanyarwanda, cyane cyane urubyiruko, kurwanya amacakubiri n’urwango no guharanira ko Jenoside itazongera kubaho ukundi, ahubwo hakubakwa u Rwanda ruzira ikibi, rufite ubumwe n’urukundo.

Muri uyu muhango kandi, Kaminuza Gatolika y’u Rwanda yaremeye umwe mu barokotse Jenoside yakorewe Abatutsi, uherereye mu Karere ka Gisagara ndetse inatangaza ko iri kumwubakira inzu mu rwego rwo kumufasha kubona aho kuba no kudaheranwa n’agahinda.

Kwibuka si ugusubira mu mateka gusa, ahubwo ni umwanya wo gukomeza kubaka ubumwe bw’Abanyarwanda, kwimakaza amahoro, kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside no guha urubyiruko umurage wo gukunda igihugu no kubungabunga ukuri ku mateka y’u Rwanda.

Umuyobozi wa Kaminuza Gatolika y’u Rwanda, Fr. Dr. Laurent Ntaganda, yashishikarije Abanyarwanda, cyane cyane urubyiruko, kurwanya amacakubiri n’urwango no guharanira ko Jenoside itazongera kubaho ukundi

Meya w’Akarere ka Gisagara, Rutaburingoga Jerome, yashimiye Kaminuza Gatolika y’u Rwanda ku ruhare rwayo mu kwimakaza umuco wo Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994

Kaminuza Gatolika y’u Rwanda yaremeye umwe mu barokotse Jenoside yakorewe Abatutsi, uherereye mu Karere ka Gisagara

Kaminuza Gatolika y’u Rwanda yibutse ku nshuro ya 32 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994


Ibitekerezo (0)

    Inkuru nyamukuru

    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...

    Inkuru bijyanye

    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...