Ku wa Mbere, ibihumbi by'abigaragambya byateraniye mu murwa mukuru New Delhi, basaba impinduka mu rwego rw'uburezi ndetse banasaba ko Minisitiri w'Uburezi Dharmendra Pradhan ava ku mwanya we.
Iyi myigaragambyo yateguwe n'umutwe uzwi nka Cockroach Janta Party (CJP), watangiye kwamamara ku mbuga nkoranyambaga muri Gicurasi 2026.
Mu mezi make gusa, uyu mutwe umaze gukusanya miliyoni z'abawushyigikiye ku mbuga nkoranyambaga, uba kimwe mu bikorwa by'imyigaragambyo byavuzwe cyane mu Buhinde mu myaka ya vuba.
Ubwo abigaragambya bageragezaga kwegera Inteko Ishinga Amategeko, polisi yakoresheje ibyuka biryana mu maso (tear gas) ndetse n'inkoni kugira ngo ibatatanye.
Polisi ya New Delhi yatangaje ko abantu 178 bakomerekeye muri iyo myigaragambyo, harimo abapolisi 118 n'abigaragambya bagera kuri 60.
Mu itangazo ryayo, polisi yavuze ko bamwe mu bigaragambyaga bagaragaje imyitwarire y'urugomo, ibintu byatumye hafatwa ingamba zo kubatatanya.
Ku rundi ruhande, abateguye imyigaragambyo banenze uburyo inzego z'umutekano zabitwayemo, bavuga ko abanyeshuri bakubiswe mu gihe bari basaba impinduka mu mahoro.
Umuvugizi wa CJP, Ashutosh Ranka, yatangaje ko imyigaragambyo izakomeza. Yagize ati: "Ntituzahagarara. Dharmendra Pradhan agomba kuva ku mwanya."
Uwashinze uyu mutwe, Abhijeet Dipke, na we yasabye abamushyigikiye kudacika intege. Yagize ati: "Barashaka guca intege ibikorwa byacu, ariko ntituzaceceka."
Imyigaragambyo ije nyuma y'uruhererekane rw'ibibazo byabaye mu bizamini bikomeye byo mu Buhinde.
Mu kwezi gushize, abanyeshuri barenga miliyoni 2.2 bakoze ikizamini cyo kongera kwiga ubuvuzi (medical entrance exam) nyuma y'uko ikizamini cya mbere giteshejwe agaciro kubera kumeneka kw'ibibazo.
Hari kandi n'ibindi bibazo byagaragaye mu buryo bwo gukosora ibizamini by'abanyeshuri bo mu mashuri yisumbuye, ibintu byatumye icyizere cy'abaturage mu rwego rw'uburezi kigabanuka.
Abatavuga rumwe n'ubutegetsi na bo basabye ko Inteko Ishinga Amategeko iganira kuri ibyo bibazo.
Umuyobozi wa Congress Party, Rahul Gandhi, yavuze ko: "Abanyeshuri bakubiswe bazira kubaza ibibazo bifitanye isano n'ejo hazaza habo. Niba Inteko Ishinga Amategeko idashobora kuganira ku hazaza h'urubyiruko, yaba igamije iki?"
Ku ruhande rwa Guverinoma, Minisitiri ushinzwe ibikorwa by'Inteko Ishinga Amategeko Kiren Rijiju yavuze ko Leta yamaze gufata ingamba zo gukurikirana abakekwaho kumena ibibazo by'ibizamini.
Yanatangaje ko Minisitiri w'Intebe Narendra Modi yasabye ko hashyirwaho uburyo bukomeye bwo kurinda ko ibibazo nk'ibi byongera kubaho.
Iyi myigaragambyo yongeye kugaragaza uburyo ibibazo biri mu rwego rw'uburezi bishobora kuvamo umwuka mubi wa politiki. Mu gihe abateguye imyigaragambyo bavuga ko bazakomeza ibikorwa byabo kugeza Minisitiri w'Uburezi yeguye, Guverinoma yo ivuga ko iri gufata ingamba zo kuvugurura uburyo ibizamini bitegurwa no gukosorwa.