Fela Kuti agiye kuba umunyafurika wa mbere uhawe igihembo cya Grammys Lifetime Achievement Award

Imyidagaduro - 30/01/2026 11:11 AM
Share:

Umwanditsi:

Fela Kuti agiye kuba umunyafurika wa mbere uhawe igihembo cya Grammys Lifetime Achievement Award

Fela Kuti, umuhanzi wamenyekanye nk “Umwami wa Afrobeat” agiye kuba umunyafurika wa mbere uhawe ‘Grammy Lifetime Achievement Award’, igihembo azahabwa nyuma y’imyaka igera ku makumyabiri n’umunani (28) yitabye Imana.

Umuziki we w’akataraboneka, ubutumwa bwe buhamye, n’imbaraga ze mu guharanira ukuri mu mateka y’Afurika byatumye Fela Kuti nibyo bigiye gutuma aba umunyafurika wa mbere uhawe igihembo cya Grammy Lifetime Achievement Award posthumously.

Abakunzi be ku isi bamwita “Umwami wa Afrobeat”, kandi ubu isi yose iramwubaha ku rwego rw’ikirenga. Nyuma y’imyaka igera ku 28 apfuye afite imyaka 58, abategura Grammy bemeje ko umurage wa Fela Kuti uhamye bihagije kugira ngo uhabwe igihembo cy’icyubahiro ku buzima bw’umuhanzi.

BBC isubiramo amagambo ya Seun Kuti, umuhungu wa Fela, agira ati "Fela yari mu mitima y’abantu igihe kirekire. Ubu Grammy yarabyemeye, kandi ni intsinzi ebyiri ku giti cye. Bitanga uburinganire mu nkuru ya Fela."

Rikki Stein, inshuti magara n’umucungamutungo wa Fela, yavuze ko ibi ari “byiza gutinda gato ariko birashimishije.” Yongeyeho ko Afurika itigeze yitabwaho cyane mu bihembo bya Grammy mu bihe byashize, ariko ko ibintu biri guhinduka.

Fela Kuti ni umwe mu batangije Afrobeat, umuziki watewe inkunga n’imiziki gakondo yo muri Afurika y’Uburengerazuba, jazz, funk, n’indirimbo z’ubutumwa bw’imibereho n’ubutegetsi.

Yakoranye na Tony Allen, umucuranzi w’ingoma, kandi ashyiraho uburyo bwihariye bwo guhuriza hamwe umuziki n’umwimerere wawo.

Mu buzima bwe bw’umuziki, Fela yasohoye Album zirenga 50, akora imiziki ihuza ubutumwa bw’imibereho, imiririmbire y’abaturage, n’ibindi.

Fela yari umunyapolitiki, umuhanga mu muco, n’umuhanga mu ndirimbo z’ubutumwa, kandi yavugaga ku bibazo bya politiki, ruswa, n’imiyoborere mibi.

Mu 1978, yashatse abagore 27 mu birori byagaragajwe cyane, bifasha mu guhuza umuryango wa Kalakuta Republic n’abo bakorana mu muco n’umuziki.

Fela yahuye n’ibihe bikomeye birimo gufungwa, gukubitwa, no kwicishwa inzara n’inzego z’umutekano, ariko ibyo byose byamuhaye imbaraga zo gukomera.

Rikki Stein yagize ati "Ntiyakoraga ibi byose kugira ngo atsindire ibihembo. Icyo yitagaho ni ugufasha abantu kugira ubwigenge mu bitekerezo."

Afrobeat ni umuziki uhuriza hamwe umuziki wa Nigeria n’uwa Ghana, ukanasiga umurage mu bahanzi b’iki gihe nka Burna Boy, Kendrick Lamar na Sir Idris Elba.

Ku rubyiniro, Fela yari ikimenyetso cyihariye. Kenshi yabaga atambaye imyenda ku gice kimwe cy’umubiri, afite Afro y’imisatsi ye, saxophone mu ntoki, akayobora itsinda ry’abanyamuziki barenga 20.

Igishushanyo cye n’ukuntu yambaraga cyashushanyijwe n’umuhanzi Lemi Ghariokwu, wakoze kopi 26 za Album ze hagati ya 1974 na 1993. Ghariokwu avuga ko umurage wa Fela ukura umunsi ku munsi.

Seun Kuti, inshuti n’abavandimwe ba Fela bazitabira ibi birori bya Grammy kugirango bahabwe igihembo cya Lifetime Achievement.

Stein avuga ko ari ngombwa ko Fela yibukwa nk’umuntu wagiye aharanira abo bantu batagize amahirwe, ukanaharanira guca akarengane muri sosiyete.

Fela Kuti ntiyabaye gusa umuhanzi, ahubwo yari umuyobozi, umunyapolitiki, n’umuhanga mu muco, kandi ibikorwa bye bizahora bizwi nk’urugero rufatika ku bahanzi n’abakunzi b’umuco muri Afurika n’isi yose.


Umuryango wa Fela Kuti uzashyikirizwa igihembo cya Grammy Lifetime Achievement nk’ikimenyetso cy’uko umurage we utazigera ucika, kandi ko Afrobeat n’ibitekerezo bye bizakomeza guhumuriza no guhugura abakunzi b’umuziki ku isi yose


Ibitekerezo (0)

    Inkuru nyamukuru

    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...

    Inkuru bijyanye

    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...