Mu gihe abahanzi bo mu bihugu bitandukanye bya Afurika
bakomeje guhatanira kumenyekanisha umuziki wabo ku rwego mpuzamahanga, ikibazo
cy’uko buri gihugu gifite injyana yihariye igitandukanya n’ibindi gikomeje
kuvugisha benshi.
Hari ababona ko kugira umuziki uranga igihugu bisaba kugira injyana imwe cyangwa uburyo bwihariye abantu bahita bamenya aho bwaturutse.
Ariko Eddy Kenzo, umwe mu bahanzi bakomeye muri Uganda, we abona ko umwihariko
w’umuziki w’igihugu cye uri mu kuba ufite uburyo bwinshi butandukanye bwo
guhanga.
Mu kiganiro yagiranye na Galaxy TV, uyu muyobozi wa Big
Talent Entertainment yavuze ko Uganda iri mu bihugu bifite umuziki ukomeye muri
Afurika, ayishyira ku mwanya wa gatatu nyuma ya Nigeria na Afurika y’Epfo,
anagaragaza ko Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) na yo ifite
uruhare rukomeye mu muziki w’uyu mugabane.
Eddy Kenzo yavuze ko atemeranya n’abavuga ko umuziki wa
Uganda udafite umwihariko ugaragara. Yagaragaje ko igihugu cye gifite injyana
zishingiye ku muco wacyo, zirimo umuziki gakondo n’ikoreshwa ry’inanga gakondo
izwi nka ‘adungu’, ndetse n’ubundi buryo bugezweho bwo gukora umuziki.
Yasobanuye ko kuba abahanzi ba Uganda badakora umuziki usa,
ahubwo buri wese akagira uburyo bwe bwo guhanga, ari byo bigize umwihariko
w’uru ruganda.
Yagize ati: “Dufite byinshi, dufite umuziki gakondo, dufite
adungu n’ibindi. Dufite hafi ya byose, kandi ibyo ni byo bigize umwihariko
w’umuziki wacu. Buri wese ashobora gukora icyo yumva ashaka gukora.”
Aya magambo agaragaza uko Kenzo abona ikibazo cy’umwihariko
mu muziki: ntibivuze ko abahanzi bose bagomba gukoresha injyana imwe, ahubwo ko
umuziki w’igihugu ushobora kumenyekana binyuze mu buryo butandukanye bwo
guhanga, burimo n’ubushingiye ku muco.
Ibi kandi byongera kwibutsa ko umuziki gakondo utagomba
gufatwa nk’uwahise gusa, kuko ushobora gukomeza kubaho mu gihe abahanzi bakora
umuziki ugezweho, bakawuhuza n’ibitekerezo bishya ndetse n’injyana zituruka
ahandi.
Mu muziki, ijambo ‘umwihariko’ rishobora gusobanura ibintu
bitandukanye. Hari igihe rikoreshwa bashaka kuvuga injyana abantu bahita
bamenya ko ari iy’igihugu runaka, ariko rishobora no gusobanura uburyo abahanzi
bo muri icyo gihugu bahuza umuco, amagambo, ibicurangisho n’ubundi buhanga mu
gukora indirimbo.
Icyo Kenzo ashimangira ni uko Uganda idakwiye gupimirwa ku
kuba ifite injyana imwe yonyine ihuriweho n’abahanzi bose. Ahubwo, kuba ifite
uburyo butandukanye bwo gukora umuziki ni kimwe mu biyigize nk’uruganda.
Icyakora, kuba igihugu gifite injyana nyinshi ntibihita
bisobanura ko izo njyana zose zimenyekana ku rwego mpuzamahanga ku rugero
rumwe. Gukundwa ku muziki no kumenyekana kwawo hanze y’igihugu bishobora
guterwa n’ibintu bitandukanye, birimo ubuhanga bw’abahanzi, ubufatanye
n’abandi, uburyo indirimbo zigezwa ku bazumva ndetse n’imbaraga zishyirwa mu
kwamamaza umuziki.
Mu gusobanura impamvu abona ko umuziki wa Uganda ufite
ubushobozi bwo kugira uruhare mu muziki wo hanze y’igihugu, Eddy Kenzo
yagarutse ku ndirimbo ye ‘Mbilo Mbilo Remix’, yakoranye n’umuhanzikazi wo muri
Nigeria, Niniola.
Kenzo yatanze iyi ndirimbo nk’urugero rw’uburyo umuziki
ukorwa muri Uganda ushobora guhura n’uw’ibindi bihugu, ukavamo igihangano
kirenga imipaka y’aho abahanzi bakomoka.
Ubu bufatanye bugaragaza ko umuziki wo muri Afurika utagomba
gufatwa nk’uw’ibihugu bitandukanye bidafite aho bihurira. Ahubwo, abahanzi
bashobora gusangira ibitekerezo, guhuza uburyo bwo kuririmba no gukora
indirimbo zifasha injyana zabo kumenyekana ku bantu bashya.
Ku bahanzi bo muri Uganda, ubwo bufatanye bushobora no kuba
inzira yo kugera ku bafana bo muri Nigeria no mu bindi bihugu, mu gihe abahanzi
bo muri ibyo bihugu na bo bashobora kurushaho kumenyekanisha umuziki wabo muri
Uganda.
Eddy Kenzo yanagarutse ku mpinduka avuga ko zabaye mu muziki
wa Nigeria, igihugu ashyira ku mwanya wa mbere muri Afurika mu bijyanye n’uru ruganda.
Yavuze ko abahanzi bo muri Nigeria baretse cyangwa bagabanya
gukoresha bumwe mu buryo bakoreshaga mbere, bakerekeza ku majwi n’injyana
yoroshye, biherekejwe n’uburyo bwo kuririmba bufite injyana inogeye amatwi,
harimo n’ubufite aho buhurira na zouk.
Yagize ati: “Baretse uburyo bwabo bwa kera bwo gukora
umuziki, batangira gukoresha injyana zoroshye n’uburyo bwo kuririmba bufite
injyana inogeye amatwi, nka zouk. Bose barahindutse, ariko ntushobora kubibwira
umuntu wo hano ngo abyemere.”
Aya magambo agaragaza ko Kenzo abona umuziki nk’ikintu
gihora gihinduka, aho abahanzi bashobora kuva ku buryo bari basanzwe bakoresha
bakagana ubundi bushya, bitewe n’ibyo bumva ko bikenewe cyangwa bishobora
kubafasha kugera ku bandi bumva umuziki.
Icyakora, ibyo yavuze ku mpinduka mu muziki wa Nigeria ni
isesengura rye bwite ku cyerekezo cy’uru ruganda, aho kuba igipimo gihamye
cyerekana ko abahanzi bose bo muri icyo gihugu bahinduye uburyo bakoragamo
umuziki.
Ku ruhande rumwe, umuco, indimi, ibicurangisho n’injyana
gakondo bishobora gutuma umuziki w’igihugu ugira isura yihariye. Ku rundi
ruhande, guhanga udushya no gukorana n’abahanzi bo hanze bishobora gufasha uwo
muziki kugera ku bantu benshi no guhangana ku isoko mpuzamahanga.

Eddy Kenzo yashyize Uganda ku mwanya wa gatatu mu bihugu bya
Afurika bifite umuziki ukomeye, ayishyira inyuma ya Nigeria na Afurika y’Epfo
