Ni
muri urwo rwego Chorale de Kigali, imwe muri Korali zimaze imyaka myinshi
zubatse izina muri Kiliziya Gatolika no mu muziki nyarwanda, yatangije ku
mugaragaro ishuri ry'umuziki ryiswe "Music School Summer", rigamije
gufasha abana bakiri bato kuvumbura no guteza imbere impano zabo, bakamenya
umuziki mu buryo bwa kinyamwuga aho kuwuririmba bawufashe mu mutwe gusa.
Iki
gitekerezo kivutse mu gihe ikiruhuko cy'impeshyi ari igihe abana benshi baba
bafite umwanya uhagije wo kwiga ibishya, ariko nanone kikaba igihe bashobora
gushukwa n'imyitwarire itari myiza. Chorale de Kigali ivuga ko yashatse
guhindura icyo kiruhuko umwanya wo kubaka impano n'ejo hazaza.
Perezida wa Chorale de Kigali, Mireille Umwali Rugwizangoga, yavuze ko uru
rugendo rutatangiriye kuri uyu munsi kuko imyaka ishize bakoranaga n'abana mu
bitaramo bya "Christmas Carols Concert", ariko bakabona ko hakiri
icyuho cyo kubigisha umuziki mu buryo bwimbitse.
Yagize
ati "Twahereye cyera dukorana n'abana mu bitaramo bya 'Christmas Carols
Concert', ariko ntabwo twagiraga abana twigisha umuziki mu buryo bwa siyansi
yawo, kugirango bamenye ngo inota baririmba riba ryanditse aha. Ubu ni byo baje
kwiga, harimo gucuranga, kuririmba n'ibindi."
Mu
myaka yashize, abana bifuzaga kuririmba muri ibyo bitaramo bigishwaga indirimbo
bakazifata mu mutwe. Ubu ariko intego yaragutse. Ahubwo bashaka ko umwana
amenya gusoma inota, gusobanukirwa amategeko y'umuziki no kuwubyaza umusaruro
nk'ubumenyi buzamufasha mu buzima bwe bwose.
Rugwizangoga
avuga ko umuziki atari impano yo kuririmba gusa, ahubwo ari n'igikoresho
gifasha umwana gukura neza mu mitekerereze no mu myigire.
Ati
"Turagira ngo twigishe abana bakiri bato batangire bakunde umuziki.
Umuziki ntabwo ufasha mu kumenya umuziki ubwawo gusa, ahubwo unafasha no
kwagura ubwonko bw'abana, bityo bikanabafasha no kwiga amasomo yandi basanzwe
biga. Mu bihugu biteye imbere usanga umuziki bawushyira imbere..."
Abana
bari kwakirwa muri iri shuri bagabanyijemo ibyiciro bitatu; abafite imyaka
hagati ya 5 na 8, abafite hagati ya 8 na 12, ndetse n'abafite imyaka iri hagati
ya 12 na 16.
Mu
masomo bahabwa harimo kwiga solfège, kuririmba no gucuranga ibikoresho bitandukanye
birimo piyano, violon, gitari na saxophone. Ni amasomo agamije gutuma umwana
amenya umuziki awusoma, awumva kandi awukora mu buryo bwa kinyamwuga.
Ku
babyeyi, iri shuri ntabwo ari ahantu abana bigira umuziki gusa, ahubwo ni
n'igisubizo ku kibazo cy'uko abana bamara ibiruhuko.
Jean
Paul Tuyishime, umwe mu babyeyi bafite abana biga muri iri shuri, yavuze ko iki
gitekerezo cyari kimaze igihe cyifuzwa n'ababyeyi benshi.
Yagize
ati: "Iki gitekerezo cyari kimaze igihe mu mitima y'ababyeyi. Mu kiruhuko
gifasha abana kutayoba cyangwa ngo bashukwe n'imyitwarire mibi, ahubwo bakamara
igihe biga ikintu gifite akamaro."
Yongeraho
ko umuziki utubaka impano gusa, ahubwo unagira uruhare mu kuzamura ubushobozi
bw'umwana mu bindi byigwa.
Avuga
ati "Umuziki utezimbere impano z'abana kandi ukanafasha imyigire yabo
kubera uburyo ukangura imitekerereze. Ushobora no gutegura abaririmbyi b'ejo
hazaza bazinjira muri Chorale de Kigali."
Nubwo
iri shuri ryatangijwe nk'igikorwa cy'impeshyi, ubuyobozi bwa Chorale de Kigali
buvuga ko atari gahunda y'igihe gito. Ni umushinga uzajya uba buri mwaka,
ndetse hari n'icyerekezo cyo kwagura ibikorwa hakazavuka ishuri ry'umuziki
ryigisha n'abantu bakuru bifuza kwinjira mu rugendo rwo kwiga umuziki.
Hari
indi ntego ikomeye iri inyuma y'uyu mushinga; kubaka Korali y'Abana ya Chorale
de Kigali.
Rugwizangoga
asobanura ko bashaka gutegura abana bafite ubumenyi buhagije ku buryo bazajya
bashobora kuririmba mu bitaramo bikomeye bya Chorale de Kigali, bitandukanye
n'uko byakorwaga mbere aho hifashishwaga abana baturukaga mu mashuri
atandukanye.
Ati
"Yego! Ni ho biganisha. Turashaka gutegura abana ku rwego bazabasha
kuririmba muri concerts. Mbere twakoraga n'abana bo mu mashuri asanzwe, ariko
twabonye ko bafite inyota yo kwiga umuziki. Ubu turashaka ko bawumenya neza,
ntibawufate mu mutwe gusa, ahubwo bamenye amategeko yawo n'ibimenyetso byose
biwugenga."
Mu
gihe umuziki ukomeje gufatwa nk'urwego rutanga akazi, rugatanga uburere ndetse
rukaba n'ururimi ruhuza abantu, gahunda nk'iyi ya Chorale de Kigali ishobora
kuba imwe mu mbuto zizatanga umusaruro mu myaka iri imbere.
Abana bari kwiga uyu munsi gusoma inota rya mbere, bashobora kuzaba ari bo bazaririmba ku rubyiniro rw'ejo, cyangwa bakavamo abarimu b'umuziki, abacuranzi n'abahanga bazakomeza kubaka umusingi w'umuziki nyarwanda.
Perezida wa Chorale de Kigali, Mireille Umwali Rugwizangoga yatangaje ko batangije iri shuri ry’umuziki ku bakiri bato bagamije gutegura Korali y’abana
Abanyeshuri batangiye kwigira mu ishuri rya École Privée Marie Auxiliatrice (EPMA)
Abana
biga ibikoresho binyuranye by’umuziki birimo kwiga solfège, kuririmba no
gucuranga ibikoresho bitandukanye birimo piyano, violon, gitari na saxophone
KANDA HANO UBASHE KUREBA: CHORALE DE KIGALI YATANGIJE ISHURI RY’UMUZIKI KU BANA
VIDEO: Dox Visual/
InyaRwanda.com