Ishyamba rya Amazon ni urusobe rw’ibinyabuzima rutangaje, rukaba rufite ibiti byihariye nka Socratea exorrhiza, bizwi nka "Walking Palm".
Ibi biti bifite ubushobozi bwo kwimura imizi yazo buhoro buhoro, bigana ahantu habereye gukuriramo, nk'aho haboneka umucyo uhagije cyangwa ubutaka burumbuka.

Ibiti bya Socratea Exorrhiza bakunda kwita Walking Palm bigenda bikoresheje iyi mizi yabyo bikagenda byimuka bitewe no kubura k'umucyo cyangwa ubutaka bwuzuye ifumbire ngo bikomeze kubaho neza.
Imizi ya Socratea exorrhiza izamuka hejuru y’ubutaka, itandukanye n’ibiti bisanzwe bifite igishyitsi gikomeye gipfuka imizi. Iyo igiti kimaze igihe gito ahantu, gishobora kubona ko habuze umucyo cyangwa ubutaka butakigira intungamubiri zihagije.
Bityo, gitangira gukura imizi mishya igana aho cyumva hari ibyangombwa bifasha gukomeza kubaho.
Mu gihe imizi mishya itangiye gukura, imizi ya kera iruma buhoro buhoro, bikaba nk'aho igiti cyimukiye ahandi.
Nubwo ibi biti bitagenda nk’inyamaswa, ubushakashatsi bugaragaza ko bishobora kwimuka nibura santimetero ebyiri ku mwaka, bigenda bikurira aho bigira amahirwe yo gukomeza gutanga umusaruro.
Ibiti bya Socratea exorrhiza bifasha mu gusigasira ubusugire bw’ishyamba rya Amazon. Bigira uruhare mu gukwirakwiza uburumbuke bw’ubutaka kuko bimuka, bifasha ubutaka bwari bwatangiye gutakaza intungamubiri kongera kugira ibyangombwa bikenerwa n’ibimera.
Bitanga ubuhungiro ku nyoni, udukoko n’utundi dusimba tubibonamo aho gutura no kubona ibiribwa. Imitere yabyo inafasha guhangana n’ihindagurika ry’ikirere kuko bifasha kugumana ubusugire bw’ishyamba rikomeza gutanga umwuka mwiza wa Oxygen ku isi yose.
Ishyamba rya Amazon rifite ibindi bintu byinshi bitangaje birimo igiti cya Brazil Nut (Bertholletia excelsa), gishobora kuramba imyaka hagati ya 500 na 1000, kikagira imbuto zifite intungamubiri zitandukanye zirinda indwara z’umutima.
Inzoka ndende ku isi, Green Anaconda (Eunectes murinus), ishobora kugira uburebure bwa metero 10 ikagira n'ibiro bisaga 250, ikaba ifite ubushobozi bwo kurya inyamaswa nini nka kajugujugu n’ingwe.
Muri Amazon habamo n’uruzi rudasanzwe rwitwa Shanay-Timpishka, aho amazi yarwo agera ku bushyuhe bwa dogere 93°C, bushobora gutwika cyangwa guhitana inyamaswa zihatuye.
Hariho kandi igitagangurirwa kinini ku isi kizwi nka Goliath Birdeater, gifite uburebure bwa santimetero 30, kikagira imbaraga zo kurya inyoni, ibikeri n’utundi dusimba duto.
Ishyamba rya Amazon ni agace kihariye gafite ubusugire bw’urusobe rw’ibinyabuzima butangaje, harimo n’ibiti bigenda Socratea exorrhiza bifite ubushobozi bwo kwimura imizi bishaka ahantu habereye gukuriramo.
Kwiga no gusobanukirwa ibimera n’inyamaswa bikirimo bidufasha kumenya akamaro k’iri shyamba ku buzima bw’isi, bikatwibutsa ko tugomba kugira uruhare mu kuribungabunga no kurinda indyo kamere y’ibinyabuzima byaho.

Berthelletia Excelsa bizwi nka Brazill Nut ni imbuto zera ku biti bishobora kumara imyaka 500-1000 bikaba imbuto zera kuri ibi biti zirindai indwara y'umutima

Iyi ni inzoka ya Green anaconda ishobora kugira uburemere bwa metero 10 ibarizwa muri iri shyamba

Mu ishyamba rya Amazon tuhasanga kandi igitagangurirwa kinini ku Isi gifite uburebure bwa sentimrtero hagati ya 28-30 Cm
