Umudarasini bamwe bita Teyi, ni icyatsi gikoreshwa mu
guhumuza ibiryo, guhumuza icyayi bamwe na bamwe bagakoresha impumuro yawo
birukana udusimba tuzwi nk’utuzizi.
Umudarasini witwa “Rosemary" mu rurimi rw’icyongereza
ni umuti wakoreshejwe i Burayi, uza kugera no muri Africa. Uvura indwara nyinshi zifata mu ngingo z’umubiri, ikagira
umwihariko mu guhumuza ibiribwa n’ibinyobwa.
Ubudahangarwa buva mu gukoresha umudarasini butanga
impinduka ku mubiri byihuse, bikawurinda kurwaragurika byoroshye no kubatwa n’indwara
zidakira zikomeje kuzonga abantu.
Dore ingaruka zo kwicara mu mazi y’akazuyazi yatekanywe n'umudarasini.
1. Akiza
indwara zifata mu myanya y’ibanga
Vitamini C iboneka mu mudarasini ikiza byihuse
indwara zifata mu myanya y’ibanga yaba iy’abagore cyangwa abagabo. Vitanini C
ikungahaye mu gufasha ingingo z’umubiri zirimo n’uruhu, kubura kwayo bituma
umubiri ucika intege ukaba wafatwa n’ibisebe cyangwa gukoboka byoroshye cyane cyane mu myanya ndangagitsina y'abagore.
Mu myanya y’ibanga cyane cyane ku bagore, haba
horoshye cyane ku buryo kwangirika byoroha. Iyo ubabara mu bice by’ibanga
cyangwa wumva habaye impinduka ziganisha ku buribwe, wicara mu mazi y’akazuzazi
yatetswe mu mudarasini agakiza ibikomere umubiri ugasubirana ubuzima bwawo.
2. Kugabanya
uburibwe buva mu kiziba cy’inda
Mu kiziba cy’inda hashobora kumvikana uburibwe
bwatewe n’impamvu zitandukanye. Igitsinagore bakunze kubabara mu kiziba cy’inda
igihe begereje kujya mu mihango cyangwa igihe bayirimo.
Guteka amazi agashya neza ukarindira ko aba
akazuyazi ukayicaramo, bivura indwara nyinshi zirimo no gukamura uburibwe buza
mu kiziba cy’inda.
Kwicara mu mazi y’akazuyazi yatekanywe romari
cyangwa umudarasini bitewe n'inyito ushaka kuyita, ntibisaba ko urindira imihango cyangwa ngo biterwe n’igitsina
ufite. Yaba umugore cyangwa umugabo, abasore n’inkumi bakenera vitamin ziturutse
mu mudarasini.
Amazi y’umudarasini kandi ushobora kujya uyoga
umubiri wose kuko akungahaye mu gusukura uruhu ndetse ugasa neza bitagusabye
kwisiga amavuta y’ikirenga ushakisha ubwiza.
3. Akura
abakobwa ku miti
Abakobwa benshi bananiwe kwihanganira uburibwe
bakura ku mihango, badukira imiti ku bwo kubabara. Kunywa umudarasini no
kwicara mu mazi yawo yahiye neza, bituma imihango itongera kukurya ndetse uburibwe bugashira burundu.
Iyo wifuza kwivura uburibwe bw’imihango ukoresha
umudarasini buri munsi nk’icyayi, aho kuwukoresha igihe watangiye kuribwa
winjiye mu minsi yawe nk’umugore.
Uretse akamaro twakomeje kugaragarizwa haruguru, umudarasini ubonekamo “Thiamin " yongerera ingufu umubiri, ibi bikayigira ikinyobwa cyiza ku bagabo bifuza gukomera bakagira ubuzima bwiza nk'uko bitangazwa na MelinePlus.
Icyatsi cy'umudarasini gikungahaye kuri vitamini C, Vitamini B1, Vitamini A, Folate n'izindi. Ni umwe mu miti ivura indwara nyinshi nk'umutwe, indwara z'ubuhumekero, umunaniro ukabije, agahinda gakabije (Depression), gufasha urwungano ngogozi n'ibindi.
Kuyikoresha kenshi ni inyungu za buri wese bikaba
akarusho kuri bamwe bayinywa badakoresheje isukari cyangwa bagakoresha ubuki bw’umwimerere.

Kwicara mu mazi y'akazuyazi ya romari/umudarasini bikiza indwara zirimo umunaniro ukabije

Kwicara mu mazi y'akazuyazi bituma imyanda iri mu mubiri isohoka

Abagabo banywa umudarasini babasha kubona imbaraga n'ubwirinzi bakuramo
