Muri ibyo birori, yanasomeye
abari aho ubutumwa bw’umwana wo mu Rwanda witwa Byiringiro, wavuwe amaso
abifashijwemo n’umuryango wa BigShoe.
Saka yashimiwe uruhare
agira mu guteza imbere imibereho myiza y’abaturage, by’umwihariko gufasha abana
badafite ubushobozi bwo kubona ubuvuzi bakeneye. Ubutumwa bwa Byiringiro
bwagaragaje impinduka z’ubufasha yahawe ko byafashije ubuzima bwe, kuva ku
ngorane zo kwiga no gukina na bagenzi be kugeza ku kongera kugira icyizere
cy’ejo hazaza.
Byiringiro yagarutse ku
buzima yabagamo mbere yo kuvurwa
Mu butumwa yasomeye abari
aho, Saka yasangije abari mu birori amagambo ya Byiringiro, umwana w’imyaka 14
utuye mu Rwanda, wavuze ko yatangiye kugira ikibazo cyo kutabona neza afite
imyaka 12.
Byiringiro yavuze ko kuba
yaratuye mu cyaro kidafite amashanyarazi, kandi afite ikibazo cy’amaso,
byatumaga ubuzima bwe burushaho kumugora.
Yagize ati: “Amazina
yanjye ni Byiringiro, mfite imyaka 14, ntuye mu cyaro cyo mu Rwanda. Ubwo nari
mfite imyaka 12 natangiye guhuma amaso. Mu cyaro cy’iwacu nta mashanyarazi
yahabaga, kandi n’aho twari dutuye byari bikomeye.”
Yakomeje avuga ko ikibazo
cy’amaso cyamugiragaho ingaruka ku myigire no mu buzima busanzwe, ku buryo
byamugoraga gusoma ibyo mwarimu yandikaga ku kibaho ndetse no gukina na bagenzi
be.
Ati: “Ndi ku ishuri
ntabwo nabashaga gusoma ku kibaho ibyo mwarimu yandikaga, nkanagorwa no gukina
na bagenzi banjye, kandi nashakaga gukina nk’undi mwana wese.”
Ibyo Byiringiro yavuze bigaragaza uburyo ikibazo cy’ubuzima gishobora kugira ingaruka ku myigire y’umwana, imibanire ye n’abandi ndetse n’uko yiyumva mu buzima bwa buri munsi.

BigShoe yamufashije
kongera kubona icyizere
Byiringiro yashimiye
umuryango wa BigShoe wamufashije kubona ubuvuzi bw’amaso yari akeneye, avuga ko
nyuma yo kuvurwa yashoboye kongera gusoma ku kibaho no gukomeza ubuzima bwe
nk’abandi bana.
Yagize ati: “Ndashimira
BigShoe yampaye ubuvuzi bw’amaso nari nkeneye. Uyu munsi nasoma ku kibaho n’iyo
naba ndi hanze y’ishuri. Igikomeye ni uko ntagihangayitse numva ko ndi ngenyine,
ubu mbayeho nk’undi mwana wese.”
Yavuze ko ubufasha yahawe
butamufashije gusa kongera kubona neza, ahubwo bwamugaruriye icyizere
n’icyerekezo cy’ejo hazaza.
Byiringiro yatangaje ko
afite inzozi zo kuzaba umwarimu w’Icyongereza, agaragaza ko yemera ko na we
ashobora kugera ku nzozi ze.
Ati: “Nagize icyizere cy’ejo hazaza, numva nzagera ku nzozi zange. Umunsi umwe nzaba umwarimu w’Icyongereza. Ntekereza ko mwe muri hano mwageze ku nzozi zanyu mwari mufite mu buto, ubu nange nzagera ku zange. Imana ibahe umugisha n’ibyiringiro.”

Socrates Awards ni
igihembo bwoko ki?
Igihembo cya Socrates
Awards gitangwa mu birori bya Ballon d’Or, kikaba kigenewe gushimira abakinnyi
bagaragaje uruhare rukomeye mu bikorwa by’ubugiraneza no guteza imbere
imibereho myiza y’abaturage.
Cyatangiye gutangwa muri
2022, cyitirirwa Sócrates, wahoze ari umukinnyi w’ikipe y’igihugu ya Brazil,
wamenyekanye haba ku mpano ye mu mupira w’amaguru ndetse no ku ruhare yagize mu
bikorwa by’imibereho n’uburenganzira bw’abaturage.
Iki gihembo ntigishingira
ku musaruro w’umukinnyi mu kibuga gusa, ahubwo kireba n’uruhare agira mu
guhindura ubuzima bw’abandi binyuze mu bikorwa bifatika.
Ku bwa Bukayo Saka, ibikorwa byo gufasha abana kubona ubuvuzi ni bimwe mu byatumye agaragazwa nk’umukinnyi ukwiriye iki gihembo. Umuryango wa BigShoe ukorana n’abafatanyabikorwa mu gufasha abana bakeneye kubagwa no kubona ubuvuzi batashobora kwiyishyurira.
Ni bande begukanye iki gihembo mbere ya Saka?
Mu bakinnyi n’abahawe
ibihembo byabanje harimo:
- Sadio Mané — 2022.
- Vinícius Júnior — 2023.
- Jenni Hermoso — 2024.

Ni iki cyatumye BigShoe
ishingwa?
Igitekerezo cyaturutse ku
nkuru y’umwana w’umukobwa wo muri Togo witwaga Nourisson, wavukanye indwara y’ibibari
(cleft lip and palate). Iyi nkuru yakoze ku mitima y’abafana b’umupira
w’amaguru bari mu mujyi wa Wangen im Allgäu mu Budage, maze batangira gukusanya
amafaranga yo kumufasha kubagwa.
Ubu bufasha bwabaye
intangiriro y’umushinga wa BigShoe, nyuma ugenda waguka ugera ku bana benshi bo
mu bihugu bitandukanye.
BigShoe yashinzwe mu mwaka wa 2006 mu Budage, mu gihe cy’Igikombe cy’Isi cyabereye muri icyo gihugu. Yatangijwe na Dr. Igor Wetzel, agamije gufasha abana bo mu miryango itishoboye kubona ubuvuzi n’ibikorwa byo kubagwa batari gushobora kwiyishyurira.

Ni ibihe bikorwa BigShoe
ikora?
- Ifasha abana bo mu miryango
itishoboye kubona ubuvuzi n’ibikorwa byo kubagwa.
- Ikorana n’abaganga, abafana b’umupira
w’amaguru n’abakinnyi kugira ngo abana babone ubuvuzi badashobora kwiyishyurira.
- Yafashije abana barenga 3,000 ku isi hose, nk’uko urubuga rwayo rubigaragaza.

Uruhare rwa Bukayo Saka
ni uruhe?
Saka ni umwe mu bakinnyi
bifatanyije na BigShoe mu bikorwa byayo. Muri 2022, yafashije gutera inkunga
ibikorwa byo kubaga abana 120 bo muri Kano muri Nigeria. Mu bikorwa
byakurikiyeho, yafatanyije n’abandi baterankunga gufasha abana bo mu bihugu
birimo u Rwanda kubona ubuvuzi.
Kuba Saka yarasomeye
abari mu birori ubutumwa bwa Byiringiro byahaye umwanya inkuru y’umwana wo mu
Rwanda, igaragaza ko ibikorwa by’ubugiraneza bishobora kugira uruhare rukomeye
mu buzima bw’umuntu.
Inkuru ya Byiringiro
yerekana ko kubona ubuvuzi bukenewe bishobora gufasha umwana kongera kwiga
neza, gukina na bagenzi be no kugira icyizere cy’uko ashobora kugera ku nzozi
ze.
Igihembo cya Socrates
Awards cyahawe Saka rero nticyerekeye gusa igikombe yatwaye, ahubwo kigaragaza
n’agaciro ko gukoresha ubushobozi, izina n’amahirwe umuntu afite mu gufasha
abandi.
Ku bana nka Byiringiro, ubwo bufasha bushobora kuba intangiriro y’ubuzima bushya, bukabafasha kuva mu bwigunge no kongera kureba ejo hazaza bafite icyizere.


Bukayo Saka yegukanye
igihembo cya Socrates Awards muri Ballon d’Or ya 2026
