Iki cyifuzo cyatangajwe ku wa Kabiri, tariki ya 20 Ukwakira 2026, mu birori byo kwizihiza umunsi w’intwari za Kenya, uzwi nka Mashujaa Day, byabereye kuri Stade ya Kipchoge Keino mu mujyi wa Eldoret.
Amashiringi ya Kenya 32.333 angana na hafi 368.000 Frw, hakurikijwe igipimo cy’ivunjisha cyakoreshejwe. Icyakora, gahunda yatangajwe na Ruto iracyari icyifuzo kitarahinduka itegeko.
Perezida yavuze ko iyi gahunda igamije gufasha abakozi bafite imishahara mito, cyane cyane muri iki gihe ingo nyinshi zihanganye n’ikiguzi cy’imibereho.
Yagize ati: “Twateguye icyifuzo cyo gusonera umusoro wa PAYE Abanyakenya bahembwa amashiringi 32.333 ku kwezi cyangwa munsi yayo.”
Abazungukirwa n’iyi gahunda ni bande?
Mu buryo bw’imisoro ya PAYE ikoreshwa muri Kenya, abakozi bafite umushahara usoreshwa ungana n’amashiringi 24.000 ku kwezi bishyura umusoro wa 10% kuri icyo gice cy’umushahara.
Ku mafaranga ari hagati ya KSh 24.001 na KSh 32.333, igipimo cy’umusoro kivugwa muri iyi nkuru ni 25% kuri icyo gice. Icyakora, kubera inkunga y’umusoro ya KSh 2.400 buri kwezi, abakozi bahembwa kugeza kuri KSh 24.000 ntibishyura PAYE.
Icyifuzo cya Ruto kiramutse cyemejwe, abakozi bahembwa amafaranga ari hejuru y’ayo ariko atarenga ku rwego rwagenwe na Leta na bo bashobora gusonerwa uyu musoro. Ibi byatuma amafaranga basigarana ku mushahara yiyongera, bakabasha kwishyura ibikenerwa mu ngo zabo.
Gahunda yari yaratangajwe na Minisiteri y’Imari
Mbere y’itangazo rya Perezida Ruto, John Mbadi, Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y’Imari, yari yaragaragaje ko Leta iri gutekereza kuvugurura uburyo umusoro ku mushahara ubarwa kugira ngo abakozi bahembwa make bagabanyirizwe imisoro.
Icyakora, itangazo rya Ruto ryagaragaje ko Leta ishaka gukomeza iyi gahunda, bikaba biteganyijwe ko ishobora gushyirwa mu mushinga w’itegeko rivugurura imisoro.
Nubwo iyi gahunda ishobora gufasha abakozi benshi, iracyasaba kwemezwa n’Inteko Ishinga Amategeko ya Kenya kugira ngo itangire gushyirwa mu bikorwa.
Abadepite bazasuzuma uburyo bwo gufasha abakozi bafite amikoro make, banarebe ingaruka izo mpinduka zagira ku mafaranga Leta yinjiza binyuze mu misoro.