Gisagara: Hashyizweho umuganda ngarukakwezi wihariye wo gutoza abanyeshuri umuco wo gusoma

Uburezi - 27/09/2026 12:47 PM
Share:

Umwanditsi:

Gisagara: Hashyizweho umuganda ngarukakwezi wihariye wo gutoza abanyeshuri umuco wo gusoma

Mu rwego rwo gukomeza kuzamura ireme ry’uburezi no gufasha abana kunoza ubushobozi bwo gusoma no gusobanukirwa ibyo basoma, Akarere ka Gisagara gakomeje gushyira imbaraga mu bikorwa bigamije guteza imbere umuco wo gusoma mu banyeshuri.

Mu muganda usoza ukwezi kwa Nzeri 2026, mu Murenge wa Kibilizi, hakozwe umuganda wihariye wo gusoma, aho abarimu bafashije abanyeshuri bo mu mashuri abanza gukora imyitozo yo gusoma no gusobanukirwa ibyo basoma.

Muri iki gikorwa, abarezi batoranyije inkuru basomera abanyeshuri, babafasha gukurikirana no gusobanukirwa ubutumwa buri muri izo nkuru. Nyuma yaho, abanyeshuri bahawe ibitabo kugira ngo nabo bisomere, bitoze gusoma ndetse bunguke ubumenyi binyuze mu bitabo.

Visi Meya ushinzwe Imibereho Myiza y’Abaturage mu Karere ka Gisagara, Denise Dusabe, yabwiye Inyarwanda.com ko iki gikorwa kiri muri gahunda y’umuganda ngarukakwezi, aho buri kwezi haba igice cy’umuganda gishingiye ku bumenyi.

Yagize ati: “Umuganda ngarukakwezi habamo igice cy’umuganda ushingiye ku bumenyi. Ni muri urwo rwego abarezi bakora umuganda wo gutoza abana umuco wo gusoma, mu Kinyarwanda cyangwa Icyongereza.”

Ibi bivuze ko ibikorwa byo guteza imbere gusoma muri Gisagara atari ibintu by’igihe gito, ahubwo ko bizajya bikorwa buri kwezi mu rwego rwo gukomeza gufasha abanyeshuri kugira umuco wo gusoma.

Visi Meya Dusabe yavuze ko buri wa Gatandatu wa nyuma w’ukwezi hazajya haba umuganda ushingiye ku bumenyi, kandi ukazajya ukurikiranywa n’inzego z’Umurenge n’Akarere.

Ati: “Buri wa Gatandatu wa nyuma w’ukwezi umuganda ushingiye ku bumenyi uzajya uba kandi ukurikiranwe n’inzego z’Umurenge n’Akarere.”

Ubushakashatsi bwa LARS 2025 bwagaragaje icyuho

Iki gikorwa cya Gisagara cyabaye mu gihe ubushakashatsi bwa Minisiteri y’Uburezi, Learning Achievement in Rwandan Schools (LARS 2025), bwagaragaje ko hakiri icyuho mu bushobozi bw’abanyeshuri bwo gusobanukirwa ibyo basoma.

Ubushakashatsi bwamuritswe ku wa 15 Kamena 2026, bukorerwa ku banyeshuri 22,950 batoranyijwe mu mashuri 592 yo mu turere 30 tw’u Rwanda.

Muri ubu bushakashatsi hasesenguwe amasomo y’ingenzi arimo Ikinyarwanda, Icyongereza, Imibare na Siyansi, afatwa nk’inkingi zifasha umwana gutekereza, gusesengura, gukemura ibibazo no kwitegura ubuzima n’akazi mu bihe biri imbere.

Mu gusuzuma ubushobozi bw’abanyeshuri mu Kinyarwanda, ubushakashatsi bwarebye ibyiciro bitatu birimo gusoma amagambo asanzwe umwana amenyereye, gusoma amagambo ari mu nteruro ndetse no gusoma umwandiko no gusubiza ibibazo biwushingiyeho.

Ibyavuye muri ubwo bushakashatsi byagaragaje ko 49% by’abanyeshuri bashoboye gusoma amagambo nibura 35 mu munota umwe, mu gihe 71% bashoboye gusoma amagambo ari mu nteruro.

Icyakora, 44% gusa ni bo bashoboye gusobanukirwa umwandiko no gusubiza neza ibibazo biwushingiyeho.

Ibi bigaragaza icyuho kiri hagati yo kumenya gusoma amagambo no gusobanukirwa neza ubutumwa bukubiye mu byo umuntu yasomye.

Umuyobozi Mukuru wa NESA, Dr. Bahati Bernard, yavuze ko iki ari ikibazo kuko hari abana bashobora gusoma neza ariko ntibabashe gusobanura ibyo basomye.

Nyuma y’ibyavuye muri LARS 2025, Minisitiri w’Uburezi, Joseph Nsengimana, yavuze ko ibyavuye muri ubu bushakashatsi bikwiye gufatwa nk’impuruza isaba ibikorwa byihuse.

Uko Gisagara izajya ipima umusaruro w’uyu muganda

Ibi ntibizagarukira ku kuba umuganda ushingiye ku bumenyi uzajya ukorwa buri kwezi, Akarere ka Gisagara kazajya kanita ku kureba niba ibyo bikorwa biri gutanga umusaruro ku banyeshuri.

Visi Meya Dusabe yavuze ko abarimu bazajya bakurikirana impinduka zigaragara mu banyeshuri, hakifashishwa amarushanwa azajya aba rimwe muri buri gihembwe.

Ati: “Abarezi bazajya bareba uko abanyeshuri bavuye ku rwego bari bariho, bajya ku rwisumbuye kurushaho binyuze mu marushanwa azajya aba rimwe mu gihembwe, banarebe uko uruhare rw’umuganda ushingiye ku bumenyi mu mitsindire y’Ikinyarwanda n’izindi ndimi mu gusoma.”

Ibi bizafasha Akarere kureba niba ibikorwa byo gutoza abanyeshuri gusoma no kubafasha gusobanukirwa ibyo basoma biri kugira impinduka ku bushobozi bwabo ndetse no ku mitsindire yabo mu masomo y’indimi.

Umuganda wo gusoma wabereye mu Murenge wa Kibilizi, ntabwo ugamije gusa guha abana ibitabo no kubatoza gusoma, ahubwo uri muri gahunda yagutse y’Akarere ka Gisagara yo gukoresha umuganda ushingiye ku bumenyi mu guteza imbere ubushobozi bw’abanyeshuri.

Biteganyijwe ko buri wa Gatandatu wa nyuma w’ukwezi hazajya hakomeza kuba ibikorwa nk’ibi, bikurikiranwe n’inzego z’Umurenge n’Akarere, mu gihe abarimu bazajya basuzuma iterambere ry’abanyeshuri binyuze mu myitozo n’amarushanwa.


Ibitekerezo (0)

    Inkuru nyamukuru

    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...

    Inkuru bijyanye

    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...