Muri uru rutonde rushya, umubare w’amashuri makuru yo muri Afurika yo munsi y’Ubutayu bwa Sahara wiyongereye, uva kuri 55 ugera kuri 69. Afurika y’Epfo ni cyo gihugu gifite amashuri menshi mu myanya y’imbere muri uru rutonde, mu gihe Maroc na Misiri na byo byagaragaje kaminuza ziri ku rwego rwo hejuru.
Times Higher Education yasuzumye amashuri makuru 2,297 yo mu bihugu n’uduce 118. Mu kuyashyira ku rutonde, harebwa ibipimo bitandukanye birimo ireme ry’imyigishirize, ubushakashatsi, ireme n’ingaruka z’ubushakashatsi, imikoranire n’inganda, ndetse n’uburyo ayo mashuri akorana n’ibigo n’amashuri yo mu bindi bihugu.
Muri rusange, uru rutonde rutanga ishusho y’uko amashuri makuru yo muri Afurika akomeje kongera kugaragara mu ruhando mpuzamahanga.
Dore kaminuza 10 za mbere muri Afurika muri Times Higher Education World University Rankings 2027:
1. University of Cape Town – Afurika y’Epfo
University of Cape Town ni yo yaje ku mwanya wa mbere muri Afurika, iza ku mwanya wa 147 ku isi, ikagira amanota rusange 62.4. Iri shuri ryashinzwe mu 1829, rikaba riri mu mujyi wa Cape Town.
Rifite amashami atandatu y’ingenzi arimo Ubucuruzi, Ubwubatsi n’Ibikorwa Remezo, Ubuvuzi, Ubumenyi bw’Ikiremwamuntu, Amategeko na Siyansi. Rifite abanyeshuri 20,318, aho abagore ari 57% naho abagabo bakaba 43%. Abanyeshuri baturuka mu mahanga bangana na 13%.
2. University of the Witwatersrand – Afurika y’Epfo
Iri shuri, rizwi cyane nka “Wits”, riri hagati y’umwanya wa 301 na 325 ku isi, rifite amanota ari hagati ya 53.4 na 54.8. Ryaturutse ku ishuri ry’ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro ryashinzwe i Kimberley mu 1896.
Ryimukiye i Johannesburg mu 1904, rihabwa uburenganzira busesuye bwo kuba kaminuza mu 1922. Rifite abanyeshuri 26,766, abagore bakaba 61% naho abagabo 39%. Abanyeshuri baturuka mu mahanga ni 5%.
3. Stellenbosch University – Afurika y’Epfo
Stellenbosch University iri hagati y’umwanya wa 326 na 350 ku isi, ifite amanota ari hagati ya 52.3 na 53.3. Iri shuri ryatangiye rifite amashami ane ari yo Ubumenyi bw’Ikiremwamuntu, Siyansi, Uburezi n’Ubuhinzi. Icyo gihe ryari rifite abanyeshuri 503 n’abarimu 40.
Kuri ubu rifite amashami 10 akorera mu bigo bitanu. Abanyeshuri baryo ni 27,676, abagore bakaba 57% naho abagabo 43%. Abanyeshuri baturuka mu mahanga ni 7%.
4. University of Johannesburg – Afurika y’Epfo
University of Johannesburg iri hagati y’umwanya wa 351 na 375 ku isi, ifite amanota ari hagati ya 51.6 na 52.2. Iri shuri rya Leta ryashinzwe mu 2005 nyuma yo guhuza Rand Afrikaans University, Technikon Witwatersrand ndetse n’ibice bya Vista University.
Rifite abanyeshuri 33,530, abagore bangana na 57% naho abagabo bakaba 43%. Abanyeshuri baturuka mu mahanga ni 13%.
5. Mohammed VI Polytechnic University – Maroc
Mohammed VI Polytechnic University iri hagati y’umwanya wa 376 na 400 ku isi, ikagira amanota ari hagati ya 50.5 na 51.5.
Iri shuri ryashinzwe mu 2016, rikaba riri mu mushinga wa Green City watangijwe n’Umwami Mohammed VI mu 2009, ugamije guteza imbere imijyi irambye, ubushakashatsi n’uburezi.
Rifite abanyeshuri 2,650, abagore bangana na 56% naho abagabo bakaba 44%. Abanyeshuri baturuka mu mahanga ni 7%.
6. University of Pretoria – Afurika y’Epfo
University of Pretoria iri hagati y’umwanya wa 451 na 500 ku isi, ifite amanota ari hagati ya 47.4 na 48.7.
Iri shuri rifite amashami icyenda n’ishuri ryigisha iby’ubucuruzi. Rizwi cyane ku bikorwa by’ubushakashatsi kandi ni ryo ritanga abarangiza amashuri benshi buri mwaka muri Afurika y’Epfo.
Rifite abanyeshuri 31,305. Abagore bangana na 69%, abagabo bakaba 31%, mu gihe abanyeshuri baturuka mu mahanga ari 9%.
7. University of KwaZulu-Natal – Afurika y’Epfo
Iri shuri riri hagati y’umwanya wa 501 na 550 ku isi, rifite amanota ari hagati ya 46.0 na 47.3. Ni kaminuza ifite ibigo bitanu muri Afurika y’Epfo kandi ifitanye imikoranire n’ibigo by’amashuri makuru birenga 250 ku isi.
Rifite abanyeshuri 34,947, abagore bangana na 62% naho abagabo bakaba 38%. Abanyeshuri baturuka mu mahanga ni 1%.
8. American University in Cairo – Misiri
American University in Cairo iri hagati y’umwanya wa 701 na 800 ku isi, ifite amanota ari hagati ya 40.2 na 42.3. Iri shuri ryashinzwe mu 1919. Rifite abanyeshuri 5,953, abagore bangana na 58% naho abagabo bakaba 42%. Abanyeshuri baturuka mu mahanga ni 8%.
9. University of the Western Cape – Afurika y’Epfo
University of the Western Cape na yo iri hagati y’umwanya wa 701 na 800 ku isi, ifite amanota ari hagati ya 40.2 na 42.3.
Ryashinzwe mu 1959 kandi rifite amashami arindwi. Muri yo harimo ishami ry’ubuvuzi bw’amenyo, rifatwa nk’imwe mu mashuri akomeye muri Afurika y’Epfo yigisha uwo mwuga.
Rifite abanyeshuri 25,094, abagore bangana na 64% naho abagabo bakaba 36%. Abanyeshuri baturuka mu mahanga ni 4%.
10. Al-Azhar University – Misiri
Al-Azhar University iri hagati y’umwanya wa 801 na 1,000 ku isi, ifite amanota ari hagati ya 36.4 na 40.1. Iri shuri riri i Cairo, ryashinzwe mu mwaka wa 970 nyuma ya Yezu, rikaba rifatwa nk’imwe muri kaminuza za kera cyane ku isi.
Nubwo ryahawe sitati yemewe ya kaminuza mu 1961, amateka yaryo ashingiye ku myaka irenga 1,000. Al-Azhar ifite abanyeshuri 296,734, abagore bangana na 61% naho abagabo bakaba 39%. Abanyeshuri baturuka mu mahanga bangana na 14%.
Uru rutonde rwa Times Higher Education rugaragaza ko Afurika y’Epfo ari yo yiganje mu mashuri makuru 10 yaje imbere ku mugabane, aho ifite amashuri arindwi muri ayo 10. Maroc ifite rimwe, naho Misiri ikagira abiri.
