Filime ‘Ben’Imana’ yanditse amateka yo kuba iya mbere ihagarariye u Rwanda mu bihembo bya Oscars

Cinema - 09/10/2026 7:36 AM
Share:

Umwanditsi:

Filime ‘Ben’Imana’ yanditse amateka yo kuba iya mbere ihagarariye u Rwanda mu bihembo bya Oscars

Filime nyarwanda ‘Ben’Imana’ yakoze amateka yo kuba iya mbere ihagarariye u Rwanda mu rugendo rwo guhatanira ‘Oscars’, bimwe mu bihembo bikomeye kandi bizwi cyane mu ruganda rwa sinema ku Isi. Ni intambwe ikomeye ku ruganda rwa sinema nyarwanda, cyane ko iyi filime isanzwe yarigaragaje mu iserukiramuco mpuzamahanga rya Cannes, aho yegukanye ibihembo bibiri bikomeye.

Iyi filime yakozwe na Marie-Clémentine Dusabejambo, igaruka ku buzima bw’Abanyarwanda nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, by’umwihariko urugendo rwo kwiyubaka, kubabarirana no kongera kubana hagati y’abarokotse Jenoside n’abayigizemo uruhare.

Kuba ‘Ben’Imana’ yaratoranyijwe ngo ihagararire u Rwanda mu bihembo bya Oscars ni amateka mashya kuri sinema nyarwanda, kuko ari bwo bwa mbere igihugu kigize filime cyohereza mu cyiciro cyihariye cya filime mpuzamahanga ndende, kizwi nka ‘Best International Feature Film’.

Aya mateka yatangajwe n’ikigo cyigenga cya Alexander, gikorera mu bijyanye na sinema n’ikwirakwizwa ryayo, kiyobowe n’umushoramari n’umunyemari wa filime Cameron Lamb.

Iki kigo kandi giherutse kubona uburenganzira bwo gukwirakwiza iyi filime mu bihugu bikoresha Icyongereza, kikaba cyarateganyije ko izerekanwa mu Bwongereza no muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika mu 2027.

‘Ben’Imana’ yakoze amateka i Cannes, ikomeza urugendo mpuzamahanga

Kugera kwa ‘Ben’Imana’ muri Oscars si intambwe yatangiye uyu munsi. Iyi filime imaze kwigaragaza mu maserukiramuco akomeye ya sinema ku rwego mpuzamahanga, aho yakiriwe neza n’abakurikiranira hafi uru ruganda.

Muri Gicurasi 2026, ‘Ben’Imana’ yerekanwe bwa mbere mu iserukiramuco rya sinema rya Cannes mu Bufaransa, mu cyiciro cya ‘Un Certain Regard’, cyibanda kuri filime zigaragaza udushya n’imvugo nshya mu buhanzi bwa sinema.

Muri iri serukiramuco, iyi filime yegukanye igihembo cya ‘Caméra d’Or’, gihabwa filime ya mbere yakozwe n’umuyobozi wa sinema, ndetse n’igihembo cya FIPRESCI, gitangwa n’ishyirahamwe mpuzamahanga ry’abanyamakuru n’abasesenguzi ba sinema.

Ibihembo bibiri byahawe ‘Ben’Imana’ byayihaye umwanya ukomeye mu biganiro by’abakurikiranira hafi sinema ku rwego mpuzamahanga, binongera kumenyekanisha izina rya Marie-Clémentine Dusabejambo nk’umwe mu bayobozi ba filime nyarwanda bashoboye kugeza inkuru zishingiye ku buzima bw’Abanyarwanda ku ruhando mpuzamahanga.

Nyuma ya Cannes, iyi filime yakomeje urugendo rwayo, yerekana bwa mbere muri Amerika ya Ruguru mu iserukiramuco rya sinema rya Toronto International Film Festival muri Canada.

Mu Ukwakira 2026, itegerejwe kandi mu iserukiramuco rya BFI London Film Festival mu Bwongereza, aho izerekanwa bwa mbere muri icyo gihugu.

Uru rugendo rugaragaza ko ‘Ben’Imana’ itagarukiye ku kuba inkuru ivuga ku mateka y’u Rwanda, ahubwo ko ari filime iri kugera ku bantu bo mu bihugu bitandukanye, ibagezaho ibibazo by’ubumuntu, kubabarirana n’ingaruka z’amateka ku buzima bw’abantu.

Inkuru ya Vénéranda n’urugendo rwo kubabarirana nyuma ya Jenoside

‘Ben’Imana’ ishingiye ku nkuru ibera mu mwaka wa 2012, nyuma y’imyaka 18 Jenoside yakorewe Abatutsi ibaye. Igaruka ku buzima bw’abaturage bo mu mudugudu umwe mu Rwanda, aho abarokotse Jenoside n’abayigizemo uruhare bahura n’imbogamizi zo kongera kubana no kubaka umubano mushya.

Umunyarwandakazi witwa Vénéranda ni we uba ku isonga ry’iyi nkuru. Amaze imyaka myinshi afasha abarokotse Jenoside n’imiryango y’abayigizemo uruhare kuganira ku byababayeho, bakavuga amagambo batigeze babasha kubwirana ndetse bakagerageza kubaka inzira igana ku bwiyunge.

Ni urugendo rutoroshye, kuko kubana nyuma y’amateka akomeye nk’aya bisaba ubutwari, kwiyumanganya no kwemera guhangana n’ibikomere byasizwe n’ibyabaye.

Ariko nubwo Vénéranda amara igihe afasha abandi guhangana n’amateka yabo, biramugora iyo na we ubwe agezweho n’ikibazo gifitanye isano n’aya mateka.

Ubuzima bw’umukobwa we butangira kugirana isano n’ibyabaye mu gihe cyashize, bituma Vénéranda ahura n’ibibazo yari amaze igihe afasha abandi guhangana na byo. Aho kugira ngo akomeze kuba umuntu ufasha abandi kubona amagambo yo kuvuga, na we agomba gushaka amagambo ye bwite no gufata ibyemezo bitoroshye.

Iyi nkuru yubakiye ku gitekerezo cy’uko kubabarira abandi bishobora koroha iyo ibikomere “bitatureba” mu buryo butaziguye, ariko bikagorana cyane iyo amateka “adukomerekeje” cyangwa agakomereza abo dukunda.

Binyuze kuri Vénéranda, ureba filime ashyirwa imbere y’ibibazo bikomeye: Ese umuntu ashobora gufasha abandi kubabarirana ariko we ubwe bikamugora? Ni gute amateka y’umuryango ashobora kugira ingaruka ku buzima bw’abawugize nyuma y’imyaka myinshi? Kandi se, ni iki gikenewe kugira ngo abantu bahangane n’ukuri kwabayeho, babashe kongera kubana?

Ibi bibazo ni byo biha ‘Ben’Imana’ uburemere, kuko itagarukira ku kuvuga ibyabaye mu mateka, ahubwo inasesengura uko ayo mateka akomeza kugira ingaruka ku marangamutima, ku mibanire no ku byemezo abantu bafata mu buzima bwabo bwa buri munsi.

Mu bakinnyi bagaragara muri ‘Ben’Imana’ harimo Isabelle Kabano, umaze kumenyekana mu ruganda rwa sinema kubera uruhare rwe muri filime zitandukanye.

Isabelle Kabano yamenyekanye cyane ku rwego mpuzamahanga binyuze muri filime ‘Small Country: An African Childhood’ yo mu 2021, aho yashimwe kubera uko yagaragaje imico n’amarangamutima by’umuntu yari afiteho inshingano zo gukina.

Muri ‘Ben’Imana’, uyu mukinnyi akorana n’abakinnyi bashya barimo Clémentine U. Nyirinkindi na Kesia Kelly Nishimwe, iyi ikaba ari filime yabo ya mbere bakinnye igenewe kwerekanwa ku rwego runini rwa sinema.

Kwinjiza abakinnyi bashya mu mushinga nk’uyu ni kimwe mu bigaragaza amahirwe filime nyarwanda zishobora gutanga ku bafite impano, bakabona uburyo bwo kwinjira mu ruganda no kwigaragaza mu nkuru zifite ireme.

Marie-Clémentine Dusabejambo yongeye kugaragaza ubushobozi bwa sinema nyarwanda

Marie-Clémentine Dusabejambo ni we wanditse akanayobora ‘Ben’Imana’, afatanyije na Delphine Agut mu kwandika inkuru yayo.

Uyu muyobozi wa filime yahisemo inkuru ifite aho ihuriye n’amateka n’imibereho y’Abanyarwanda, ariko akayubaka ku marangamutima n’ibibazo by’abantu ku giti cyabo. Ibi bituma ureba filime atabona gusa amateka y’igihugu, ahubwo anasobanukirwa ingaruka ashobora kugira ku mibanire y’abantu n’imiryango yabo.

Amashusho y’iyi filime yafashwe na Mostafa El Kashef, mu gihe umuziki w’umwimerere wayihimbiwe n’umuhanzi nyarwanda Igor Mabano.

Kuba Igor Mabano yaragize uruhare mu gukora umuziki w’iyi filime na byo ni umwanya wo kugaragaza ko abahanzi nyarwanda bashobora kugira uruhare mu mishinga ya sinema, bakongerera inkuru imbaraga binyuze mu muziki.

Ikindi cyihariye kuri ‘Ben’Imana’ ni uko yafatiwe amashusho yose mu Rwanda, ikaba yarakozwe ahanini n’abakozi b’Abanyarwanda. Ibi bigaragaza ko u Rwanda rutatanze gusa inkuru n’ahantu hafatirwa amashusho, ahubwo ko n’impano z’Abanyarwanda zagize uruhare rukomeye mu kuyishyira mu bikorwa.

Iyi filime yakozwe ku bufatanye bw’ibihugu byinshi, aho u Rwanda na Gabon ari byo byagize uruhare runini mu kuyihuriza hamwe, mu gihe u Bufaransa, Norvege na Côte d’Ivoire na byo byagize uruhare nk’abafatanyabikorwa bato ugereranyije n’ibihugu byombi bya mbere.

Ubu bufatanye bwafashije iyi filime kubona uburyo bwo kugera ku rwego mpuzamahanga, mu gihe igumana ishingiro ryayo rishingiye ku buzima n’amateka y’u Rwanda.

‘Ben’Imana’ izerekanwa mu Bwongereza no muri Amerika mu 2027

Usibye kuba yaratoranyijwe ngo ihagararire u Rwanda mu rugendo rwo guhatanira Oscars, ‘Ben’Imana’ inategerejwe mu masoko akomeye ya sinema ku rwego mpuzamahanga.

Ikigo Alexander, cyabonye uburenganzira bwo gukwirakwiza iyi filime mu ndimi zikoreshwa mu bihugu bikoresha Icyongereza muri Nzeri 2026, cyatangaje ko izatangira kwerekanwa mu nzu za sinema mu Bwongereza ku wa 19 Gashyantare 2027.

Nyuma yaho, biteganyijwe ko izatangira kwerekanwa muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika muri Werurwe 2027. Ibi bizafasha abantu benshi kurushaho kumenya inkuru yayo, ndetse binongere amahirwe yo kugera ku bandi bakunzi ba sinema batari abo mu karere u Rwanda ruherereyemo.

Ikigo mk2 films cyo mu Mujyi wa Paris mu Bufaransa ni cyo gishinzwe kugurisha uburenganzira bwo kwerekana iyi filime ku masoko mpuzamahanga.

Icyakora, kuba ‘Ben’Imana’ yaratoranyijwe ngo ihagararire u Rwanda muri Oscars ntibivuze ko yamaze gutsinda igihembo. Ni intambwe ya mbere mu rugendo rwo guhatanira iki gihembo, aho izaba ihanganye n’izindi filime zatoranyijwe n’ibihugu bitandukanye.

Nubwo bimeze bityo, kuba u Rwanda rufite filime ya mbere yoherejwe muri iki cyiciro ni amateka akomeye kuri sinema nyarwanda. Binagaragaza ko inkuru z’Abanyarwanda zishobora kurenga imbibi z’igihugu, zikagera ku ruhando mpuzamahanga, zikagira uruhare mu biganiro ku mateka, ubumuntu, imbabazi n’uburyo abantu bashobora kongera kubana nyuma y’ibikomere bikomeye.

Kuri Marie-Clémentine Dusabejambo n’abandi bagize uruhare muri uyu mushinga, ‘Ben’Imana’ ni urugero rw’uko inkuru ishingiye ku buzima bw’Abanyarwanda ishobora kugira agaciro karenze imbibi z’igihugu, ikagera ku bantu bo hirya no hino ku Isi.

Ubu, urugendo rwa ‘Ben’Imana’ rukomeje, aho amaso ahanzwe ku buryo izitwara mu rugendo rwo guhatanira Oscars no ku buryo izakirwa n’abazayireba mu Bwongereza, muri Amerika no mu yandi masoko mpuzamahanga.

Filime ‘Ben’Imana’ yakozwe na Marie-Clémentine Dusabejambo yanditse amateka yo kuba iya mbere ihagarariye u Rwanda mu bihembo bya Oscars. Iyi filime ishingiye ku buzima bw’Abanyarwanda nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, imaze kwegukana ibihembo bibiri mu iserukiramuco rya sinema rya Cannes mu 2026


Ibitekerezo (0)

    Inkuru nyamukuru

    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...

    Inkuru bijyanye

    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...
    Loading...